تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 81

مساهمون:

ص٨١

جاده خراسان

اين شاهراه بزرگ كه راه خراسان خوانده مىشد به تدريج نام جاده ابريشم به خود گرفت . ابريشم كه امروز فراوان و در دسترس همه است در روزگار قديم كالايى كمياب و گرانبها و در همه‌جا و به خصوص در امپراطورى روم بسيار مطلوب بود . اهميت اين كالا از آنجا سرچشمه مىگرفت كه منشأ آن رازى بود كه جز در چين هيچ‌كس از آن اطلاعى نداشت . ايران چه هنگامى كه هنوز با طرز تهيه ابريشم آشنا نبود و چه هنگامى كه خود كشورى ابريشم‌خيز گرديد همواره در تجارت اين كالا نقش اساسى داشت و يكى از عوامل مهمى كه در تمام دوران ساسانى بر روابط بين دولت ايران و دولت روم اثر مستقيم داشت همين تجارت بود چون در هرحال جاده زمينى ابريشم از ايران مىگذشت و راه دريايى آن هم خارج از نفوذ اقتصادى و سياسى دولت ايران نبود و چنان كه پيش از اين به اجمال گذشت هم حمله حبشيها به يمن به تحريك و كمك رومىها ، و هم لشكركشى انوشروان به يمن براى بيرون راندن حبشىها از يمن و قطع نفوذ روميان از آنجا ، ريشه در همين رقابت اقتصادى و تا حدى هم حفظ سيطره بر بازار پرسود ابريشم داشت .

بازار بغداد

اين سياست اقتصادى دولت ساسانى و موقعيت خاص طبيعى و بازرگانى بغداد باعث شده بود كه اين منطقه در دوران ساسانى يكى از مراكز مهم بازرگانى جهانى و محل آمدورفت بازرگانان از هرقوم و قبيله‌اى گردد و يكى از ايستگاههاى معروف در آن شاهراه بزرگ شود و به سبب همين موقعيت مهمى كه يافته بود در دوران ساسانى در اين محل هرسال به مدت يك ماه يك بازار جهانى تشكيل مىشد كه هم از اطراف‌واكناف آن شاهنشاهى و هم از خارج آنجا در طول آن شاهراه بازرگانان با كاروانهاى بزرگ و پركالا بدانجا روى مىآوردند و به مدت يك