سپاهيان موسى بن بغا در سال 254 هجرى به در قم فرود آمد و آن بارو را ديگر باره ويران كرد . و آنها هم بار ديگر آن را از نو ساختند . و چون در خلافت معتمد چندين سال عصيان كردند و به كلّى سر از فرمان برتافتند اينبار كوتكين بن ساتكين تركى از اميران دربار خلافت با كاتب خود ابو الحسن مادرانى در سال 291 هجرى به قم فرود آمد و پس از كشتار و ويرانى فراوان بر آنها ظفر يافت و باروى آنجا را هم كه وسيله عصيان و سركشى ايشان بود از بيخوبن بركند و اثرى از آن باقى نگذاشت ، خراج هفت ساله را هم از آنها جمع كرد ، و بازگشت .
و چون اين كشتوكشتار هم آنها را به نظم بازنگرداند و بار ديگر در خلافت معتضد به غارت عاملان او پرداختند ، معتضد سردار خود ابراهيم كيلغ را به سركوبى آنها فرستاد ، او هم اينبار بعضى را بكشت و بعضى را به بردگى گرفت ، و در شكستن قدرت آنان از چيزى فروگذار نكرد . و اين واقعه را آغاز دوران ضعف و پراكندگى آنان شمردهاند . « 1 »
* * * اين جماعت در مدّتى نزديك به دويست و هشتاد سال در قم پايدار و صاحباختيار بودند ، و در طىّ اين مدّت زادوولد آنان بسيار گشت تا آنجا كه فرزندان و اعقاب يكى از ايشان آنگونه كه در تاريخ آنها ، بر پايهء آنچه در كتاب انساب ايشان ثبت بوده ، آمده است زياده بر شش هزار تن رسيده و اين جز آنها بوده كه نام ايشان از نوشتن افتاده است . و از جمله مطالبى كه در اين زمينه در تاريخ ايشان درخور ذكر دانستهاند اين بوده كه عدد فرزندان از صلب سه كس صد و بيست نفر بوده و آن سه كس يكى همين عبد اللّه بن سعد بوده كه او را چهل و دو فرزند بوده و ديگر حمزة بن اليسع نوه او بوده كه او هم چهل و دو فرزند داشته و سوّمى عامر بن عمران نوهء ديگر او بوده كه او را هم چهلودو فرزند بوده . و عدد فرزندان شش كس از ايشان به سه هزار و ششصد تن رسيده و از آن جمله از نسل ابو بكر و اليسع و عمران و آدم فرزندان عبد اللّه بن سعد دو هزار و
هامش
( 1 ) . تاريخ قم ، ص 164 .