گفتار بيست و يكم كوچها و كوچنشينهاى عرب در ديگر مناطق ايران
عواملى كه كوچ عربها را شتاب بخشيد * مهاجرت عربها به سيستان و خراسان * در مناطق ديگر ايران * هيثم بن عدى و كتاب او دربارهء كوچ اعراب به خراسان و سواد * در سرزمين سواد * در خراسان * علّت اهتمام هيثم به خراسان و سواد * تاريخ قم و وصف برخى از كوچنشينهاى عرب اين منطقه * سبعى از سبعان عرب * يزدانفادار دهقان بزرگ قم * مرگ يزدانفادار و تبديل مهاجران پناهجو به مهاجمانى درندهخو * كشتار شبانهء مالكان قم و تقسيم املاك آنها * مهاجران عرب و تجاوز آنها به مردمان محلّى * مهاجران سركش و دستگاه خلافت * لشكركشيهاى خلفا به قم براى سركوبى اعراب مهاجر * عربهائى از قبيلهء بنى عجل و كرج ابى دلف * توضيحى دربارهء كرج و محل آن * ابودلف * نكتهاى درخور توجّه * نظرى كلّى در روابط ايرانيان و عربهاى مهاجر .
عواملى كه كوچ عربها را شتاب بخشيد
موضوع كوچهاى دستهجمعى قبائل عربى و تشكيل كوچنشينهاى بسيارى كه تقريبا همهء مناطق ايران را دربرگرفت و تا وقتى كه خود و آثار ظاهرى آن از بين رفت كموبيش چند قرن