بازخواست كرد آنچنانكه ابن عباس كه انتظار چنان رفتارى را از سوى على نداشت از او رنجيدهخاطر گشت و خدمت او را ترك گفت « 1 » ابن قتيبه از نامهء تند ديگرى كه على به عبد إله بن عباس نوشته قسمتهائى نقل كرده و گويد آن را در هنگامى به وى نوشته است كه ابن عباس او را ترك كرده و از اموال بصره هم آنچه خواسته برگرفته و رفته بود « 2 » .
براى كسانى كه دوران سعيد بن العاص كارگزار عثمان را در كوفه ديده بودند كه عراق را بستان قريش مىخواند و خود را در بذل و بخشش سرزمينهاى آباد آنجا به خويشاوندان خود و خليفه و سران عرب آزاد مىپنداشت و به شرحى كه گذشت بسيارى از املاك آنجا را به نام خليفه به خويشان او و ديگران به اقطاع مىداد . و اكنون دوران على را هم در كوفه مىديدند كه آن بساط را به كلى درهم نورديده و دستاندازى به املاك بيت المال و ديگران را به سختى كيفر مىداد و حتى وقتى خود آن حضرت به زمينى در آنجا ( - نجف كنونى ) نياز يافت آن را از صاحب آن زمين كه يكى از دهقانان ايرانى بود به قيمت روز خريدارى نمود « 3 » .
به زحمت توانستند اين دو روش را برخاسته از يك اصل بدانند .
على ( ع ) و هديه نوروزى
نظير همين رفتار و روش آن حضرت در مورد هديهء نوروزى بود كه از سنتهاى قديمى ايرانيان و از ديرباز نشانهء لطف و صفا و وسيلهاى براى تجديد دوستى و همبستگى بود ولى كارگزاران عثمان مانند وليد بن عقبه و سعيد بن العاص آن را همچون خراجى كه مكلف به پرداخت آن بودند از ايرانيان مطالبه مىكردند و حتى فشار سعيد بن العاص براى وصول آن بر مردم به حدى شد كه مردم به عثمان شكايت بردند وگرچه خليفه كارگزار خود را از اين كار منع كرد « 4 » ولى از آنجا كه آن كارگزاران هديه نوروزى
هامش
( 1 ) . طبرى 1 / 3453 تا 1 / 3456
( 2 ) . عيون الاخبار ، جلد 1 ، ص 57
( 3 ) . بحار الانوار ، ج 22 ، ص 36 - مبلغ آن را چهل هزار درهم نوشتهاند .
( 4 ) . براى توضيح بيشتر نگاه كنيد به جهشيارى : الوزراء و الكتاب ص 15 و 24 / وصولى : -