منطقه كوفه در استانهاى بهقباد به سران و بزرگان عرب بخشيده شد . از جملهء آباديهاى بزرگ آنجا دهى بود به نام نشاسته ( در عربى - نشاستج ) كه عثمان آن را به طلحة بن عبيد إله « 1 » داده بود ، اين ده در آن هنگام آنچنان به بزرگى و آبادانى و بارورى زبانزد بود كه وقتى نزد سعيد بن العاص از گشادهدستى و بخشندگى طلحة سخن رفت سعيد گفت : كسى كه جايى همچون نشاستج را داشته باشد سزاست كه چنين گشادهدست و بخشنده باشد « 2 » .
از جملهء اين املاك جايى بود كه نام عربىشدهء آن را طيزناباد نوشتهاند كه جزء طسوج سيلحين از طسوجهاى سهگانهء ابواب جمعى كوفه بود و از شهرت و آبادانى به پايهاى بود كه در برآورد خراج آن اين طسوج هم در رديف خورنق ذكر مىشده « 3 » كه خود جائى بزرگ و پر درآمد بوده . طيزناباد گذشته از آبادانى و بارورى به سبب سرسبزى و خرمى آن يكى از نزهتگاههاى معروف به شمار مىرفته و در آنجا ديرى بوده كه به نام دو راهب نجرانى دير جرجس و بكس خوانده مىشده و داراى تاكستانهاى بسيار و درختهاى فراوان و ميخانههايى بوده كه بعدا خراب شده ولى نام آنها باقىمانده ظاهرا وصفى كه ياقوت از آن كرده و گويد اين خرابهها هنوز هم در كنار جاده باقى است و مردم آنها را قباب ابى نواس مىخوانند « 4 » مربوط به زمان خود او است .
طيزناباد را كه به سبب موقع طبيعى و آبادانى و ثروتش در بين سران عرب خواهان بسيار داشت عثمان به اشعث بن قيس كندى داده بود و از جمله كسانى كه عثمان از املاك و آباديهاى كوفه به آنها داده بود و نام آنها را بلاذرى ذكر كرده اينها بودند :
عمار بن ياسر ، عبد اللّه بن مسعود ، سعد بن مالك الزهرى ، خباب بن الارث ، سعد كه دهى به نام هرمز به او اقطاع داده بود ، زبير بن العوام ، اسامة بن زيد ، وائل بن حجر الحضرمى ، عدى بن حاتم الطايى ، خالد بن عرفطة و جرير بن عبد اللّه البجلّى .
هامش
( 1 ) . بلاذرى ، فتوح ص 76 - 81 .
( 2 ) . فتوح ، ص 334 - 335 .
( 3 ) . بلاذرى ، ص 334 - 335 .
( 4 ) . ياقوت ، معجم البلدان ص 783 .