ناپايدار شده بود . در اين دوران نه تنها راه سراسرى عربستان غربى از شمال به جنوب دائر گشت و رونق يافت بلكه راه مهم ديگرى هم كه براى اقتصاد يمن اثرى بسيار مساعد داشت رونق گرفت و آن راه يمن به پايتخت ايران بود كه آمدورفت در آن و تجارت در قلمرو گسترده و ثروتمند ايران كه در آن دوران شهرتى بسيار داشت كمال مطلوب بازرگانان عرب بود . بدينجهت اين دوران براى تمام ساكنان اين قسمت از عربستان چه جنوب و چه شمال دوران فرخندهاى بود زيرا ايرانيان در همهء اين منطقه همان هدفى را دنبال مىكردند كه كمال مطلوب ساكنان همين منطقه بود يعنى تأمين امنيت راهها و حفظ كاروانها از دستبرد قبائل ناآرام و تنبيه غارتگران و تباهكاران و اين مهمترين عامل رونق تجارت و رفاه اقتصادى براى همهء مردم اين منطقه از شمال و جنوب بود .
از ميان راههاى مختلف بازرگانى كه از سرزمين يمن مىگذشته و در رونق اقتصادى آنجا اثر داشته راه شمال و جنوب در اين دوران از اهميت خاصى برخوردار بود زيرا اين راه گذشته از اثرى كه در تحول يمن داشته اثر بارزترى در تحول اجتماعى و اقتصادى مردم حجاز و بخصوص مردم مكه و بالاخص طائفهء قريش داشته كه بازتاب آن در سراسر تاريخ اسلام در دوران پيغمبر اكرم ديده مىشود و در قرآن كريم هم بدان اشارتى رفته كه از اين لحاظ شايستهء بحث و بررسى بيشترى است .
بىسبب نيست كه در رواياتى كه در وصف مجلس تاجگذارى سيف بن ذى يزن كه پس از بيرون راندن حبشيها در قصر غمدان در صنعا برپا شده و در كتب تاريخ و ادب عربى به تفصيل نقل شده از ميان همهء بزرگان و امراى عرب كه براى تهنيت او به صنعا آمده بودند تنها از بزرگان قريش و نامآوران مكه مانند عبد المطلب جد پيغمبر اكرم و امية بن عبد شمس جد بنى اميه و خويلد بن اسد و ابو زمعه نام برده شده نه از بزرگان ديگر عرب . اين بدان علت بوده كه اعراب حجاز و بخصوص بزرگان مكه و قريش هم به همان اندازه مردم يمن از اين وضع جديد بهرهمند مىشدند زيرا آنها هم از دشمنى ناسازگار رها شده و با به راه
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: محمد مهدى ملايرى
ص١٨٩