اين قصيده از آن جهت كه بعضى از ابيات آن را خنياگران و مغنيان در مجلس خلفا و بزرگان دستگاه خلافت به آواز مىخواندهاند شهرت فراوان يافته و از جمله ابياتى كه جزء اغانى عرب گرديد بيت زير بود كه در اصل خطاب به سيف بوده ولى در اين دوران خطاب به هرخليفه و حاكمى كه خنياگران در مجلس او بودند نيز مىتوانست باشد .
فاشرب هنيئا عليك التاج متكئا « 1 » * فى راس غمدان دارا منك محلالا « 2 »
و ابو الفرج اصفهانى هم كه در كتاب اغانى به مناسبت ذكر اين بيت و آهنگهائى كه بر آن ساخته بودهاند قصيدهء امية بن ابى الصلت و خبر و خبر سيف بن ذى يزن و يمن و حبشه و ايرانيان را آورده ، گويد اين بيت را سائب خاسر كه يكى از آوازهخوانان معروف دوران اول اموى بوده روزى براى يزيد بن معاويه به آواز خواند كه او را بسيار خوش آمد و به رقص واداشت و صلهء بسيار به او عطا كرد . « 3 » ابو الفرج اصفهانى به مناسبت اين بيت اين حكايت را هم از ايام اقامت طاهر بن عبد الله فرمانرواى خراسان در رى نقل كرده ، گويد روزى طاهر در يكى از تفرجگاههاى بيرون شهر مجلس انسى آراسته بود احمد بن سعيد يكى از فرماندهان سپاه او كه آوازى خوش داشت اين بيت را خطاب به طاهر در آن
هامش
- آلمانى ترجمه كرده و آقاى دكتر آذرنوش نيز آن را با استناد به روايت طبرى كه جمعا 12 بيت است و با استفاده از ترجمهء آلمانى نلدكه ، به فارسى برگردانده كه برگردانى روان و استوار است .
ترديدى كه براى بعضى از محققان در صحت انتساب اين قصيده و ساير اشعار منسوب به دوران جاهليت به آن دوران حاصل شده اثرى در استشهاد ما به اين قصيده در اين مورد ندارد زيرا مقصود در اينجا بيان انعكاس حكومت ايرانيان در تاريخ و ادبيات و اشعار عربى و يمنى است كه نمودارى از ديد كلى مردم آن سرزمين و ساير سرزمينهاى عربى نسبت به آن واقعه است اعماز اينكه آن اشعار و قصائد در همان زمان سروده شده باشد يا در دورههاى بعد كه داستانها و روايتهاى منقول را به رشته نظم كشيده باشند .
( 1 ) . اين كلمه كه در طبرى متكئا نقل شده در مروج الذهب مرتفعا و در اغانى مرتفقا آمده .
( 2 ) . يعنى برفراز قصر غمدان كه اينك منزلگه خويش ساختهاى ، تاج برسر ، تكيه بر زن و بنوش كه گوارا باد ترا .
( 3 ) . اغانى ج 16 ، ص 139 .