گفتهاند حد كارگزارى آن نزديك سيصد فرسخ است « 1 » . و ابن حوقل نيز همين مطالب را كه ظاهرا از استخرى گرفته عينا نقل كرده است . « 2 »
تا زمان مقدسى هنوز پول رايج عمان به نام فارسى طو خوانده مىشده « 3 » و در اين زمان عمان در قلمرو ديلميان بوده و عايدات آنجا به ايشان مىرسيده . « 4 »
اين عمران وآبادى و رونق بازار تجارت باعث شده بود كه عمان يكى از مراكز مهم تجارت در تمام اين منطقه و مجمع بازرگانان مختلف گردد و در هر دورهاى كالاهائى كه در آن دوره در شرق يا غرب مطلوب و تجارت آن رايج بوده در اين مركز جمع گردد . مقدسى كالاهائى را كه در دورهء خود به عمان صادر مىشده بدينگونه وصف كرده : وسايل كسب داروفروشان و همه نوع عطريات حتى مشك و زعفران و بقم « 5 » و ساج و چوب ساسم ( چوبى كه از آن كمان مىساختهاند ) و عاج و مرواريد و ديبا و جزع يمانى و ياقوت و آبنوس و نارگيل و قند و اسكندروس و صبر ( از داروهاى قديم ) و آهن و سرب و خيزران و غضار ، نوعى گل براى ساخت مهرهء خرمهره و صندل و بلور و فلفل و جز اينها . « 6 »
هامش
( 1 ) . مسالك الممالك ، ص 25 .
( 2 ) . صورة الارض ، ص 44 و 45 .
( 3 ) . احسن التقاسيم ، 99 .
( 4 ) . احسن التقاسيم ، 105 .
( 5 ) . بقم ، چوب درختى است كه برگ و ساق آن سرخ است و در طب قديم خواص بسيارى براى آن ذكر كردهاند و بخصوص در التيام زخمها و بند آوردن خون و مانند اينها .
( 6 ) . احسن التقاسيم ، 97 .