و يزيد بن مهلّب از اين نمكناشناسى كعب آنچنان خشمناك شد كه وقتى دوباره به ولايت خراسان منصوب گرديد كعب از ترس او از خراسان به عمان گريخت و قصيدهاى در اعتذار از آنچه از وى سر زده بود سرود و در آن از يزيد بخشايش خواست . يزيد كه در باطن از او نگذشته بود در ظاهر از او درگذشت ، ولى به گفتهء مدائنى او را به زندان افكند و به تحريك برادرزادهء كعب او را كشت « 1 » .
گذشته از نسب ايرانى آنها سابقهء اشتغال آنها را هم در پايگاه دريائى ايران در عمان يا صحار نيز نقطه ضعفى براى آنها و وسيلهء تحقيرشان مىشمردند و براى اينكه اين تحقير هرچه شديدتر باشد از اين مركز كه در عربى به نام صحار يا عمان شهرت داشت به نام فارسى آن مزون ياد مىكردند . هنگامى كه در سال 65 هجرى پس از مرگ يزيد بن معاويه خراسان بر عامل او مسلم بن زياد شوريده و مسلم ناچار شد خراسان را ترك كند پيش از ترك آنجا قلمرو فرمانروائى خود
هامش
- در اينجا شايد ذكر اين نكته هم بىمورد نباشد كه جزء تحريفهاى بسيارى كه در اين نامها روى داده اگر بتوان احتمال داد كه كلمهء بسخره هم در اصل بسفره بوده و در اثر تحريف ف به خ بدل شده به خوبى منطبق با روايت ابو عبيده خواهد شد زيرا تعريب بسفره به بوسفره و ابو صفره كاملا عادى است و در نامهاى فارسى هم نامهائى در اين رديف كه در عربى به صورت بسفروخ و يسفروج ذكر شده كم نبودهاند .
برحسب تصادف اين نام به همين صورت در يك كتاب مجهول المؤلفى كه دربارهء رويدادهاى تاريخى از زمان خلافت وليد بن عبد الملك تا خلافت معتصم است و مآخذى موثق و قابل اعتماد به نظر مىرسد يافت شد . اين كتاب « العيون و الحدائق فى اخبار الحقايق » است كه به ضميمهء يك جلد از تجارب الامم مسكوبه به وسيلهء خاورشناس معروف دوگوى" M . J . Degoeje "در سال 1871 در بريل به چاپ رسيده . در اين كتاب در رويدادهاى دوران خلافت عمر ابن عبد العزيز آمده كه چون عمر يزيد بن المهلّب را از ولايت عراق برداشت و ولايت آنجا را به عدى بن ارطاة واگذارد عدى به عراق آمد و يزيد را دربند كرد و به زندان افكند و سپس او را به همراهى موسى بن الوجيه كه با او سابقهء دشمنى داشت نزد عمر به شام فرستاد . از جمله سرزنشهاى دشنام مانندى كه از گفتههاى موسى به يزيد در اين سفر در تعريض به نسب عربى او نقل شده اين گفته او است : آيا تو از موالى عثمان بن ابى العاص نيستى ؟ آيا ابو صفره مجوسى نبود و نام او بسفروخ نبود كه شما آن را به ابو صفره تبديل كرديد ؟ ( ص 49 ) .
( 1 ) . اغانى 13 - 113 - 114 .