تسليم شدم ) اما اسلام داراى چهار مرتبه است :
1 ) قبول ظواهر اوامر و نواهى با گفتن شهادتين به زبان خواه قلبا موافق آن باشد يا مخالف آن ، كما اينكه در آيه شريفه مىفرمايد ( اعراب گفتند ايمان آورديم ، بگو ايمان نياورديد ، بلكه تسليم شديد ، اما ايمان هنوز در قلب شما وارد نشده است ) « 1 » .
2 ) تسليم و انقياد قلبى به نوع اعتقادات حقّه تفصيلى و اعمال صالحهاى كه از توابع آنست هر چند كه در بعضى موارد تخطّى شود و بعضا مرتكب بعضى معاصى گردد ، ( همانا مؤمنان كسانى هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده و سپس ترديد نكردند و با اموال و نفوس خود در راه خدا جهاد نمودند ، اينها همانها هستند كه در دعوى خود صادقند ) « 2 » .
3 ) زمانى كه نفس آدمى با ايمان مرتبه دوّم مأنوس شد ، ايمان در نفس مستقّر و متمكّن مىشود و قواى حيوانى براى نفس مطيع و رام مىگردند و انسان چنان خدا را عبادت مىكند كه گويا او را مىبيند كه همانا اگر انسان او را نبيند ، خدايش او را مىبيند .
4 ) هنگامى كه انسان به نهايت مقام بندگى رسيد و حق عبوديت را در برابر خداوند به جا آورد ، يعنى تسليم صرف پروردگار شد و هر چه خدا برايش خواست به آن راضى و خشنود بود ، اين مقام نهايت مراحل اسلام است ( آگاه باشيد كه دوستان خدا نه خوفى بر آنان است و نه اندوهگين شوند ، آنان كه ايمان آورده و هميشه ملازم تقوى بودند ) « 3 » .
( 132 )
( وَ وَصَّى بِها إِبْراهِيمُ بَنِيهِ وَ يَعْقُوبُ )
: ( و ابراهيم و يعقوب عليه السّلام فرزندان خود را به اسلام سفارش كردند ) يعنى آنان را به آيين الهى و روش بندگى سفارش كردند ،
( يا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى لَكُمُ الدِّينَ )
: ( اى پسران من همانا خدا دين را براى شما برگزيد ) و منظور
هامش
( 1 ) - سوره حجرات آيه 14 .
( 2 ) - سوره حجرات ، آيه 15 .
( 3 ) - سوره يونس ، آيه 62 .