( 111 )
( وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى )
: ( يهود و نصارى گفتند هرگز داخل بهشت نمىشود مگر كسى كه يهودى يا نصارى باشد ) تا اينجا اعتراضات و سرزنشها متوجّه يهود بود و از اينجا خطاب متوجه نصارى هم مىشود ،
( تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ )
: ( اين آرزوى آنانست ، اى پيامبر بگو اگر راست مىگوئيد دليل خود را بياوريد ) يعنى براى ادعاى دروغين خود برهان و دليل اقامه نمائيد .
( 112 )
( بَلى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِنْدَ رَبِّهِ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ )
: ( آرى ، هر كس تسليم كرد رويش را براى خدا ، در عين حال نيكوكار باشد پس پاداش او در نزد پروردگارش مىباشد و نه ترسى بر آنان است و نه اندوهگين مىشوند ) ، يعنى هر كس در عقيده و عمل تسليم اوامر الهى باشد در حالى كه در عمل و عقيده نيكوئى نمايد و هم نيك بيانديشد و هم نيك عمل كند ، ( سعادت به حقيقت ايمان و عبوديّت است و دائر مدار اسم نمىباشد ، يعنى نام يهودى يا مسيحى يا مسلمان باعث سعادت نمىشود ) پس آنگاه خداوند تمامى اعمال و عقايد او را استيفاء مىكند و بهتر از آنچه كردند و مزيد بر آن هم از فضل خود به آنان مىبخشد و خدا همه وسائل امنيت و شادمانى را براى آنان فراهم مىسازد و لذا خوف و حزنى نخواهند داشت .
( 113 )
( وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى عَلى شَيْءٍ )
: ( و يهود گفتند : نصارى دين درستى ندارند و بر مبنايى قرار ندارند ) چون مسيحيان عيسى عليه السّلام را پسر خدا مىدانند ،
( وَ قالَتِ النَّصارى لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى شَيْءٍ )
: ( و مسيحيان مىگفتند : يهود دين درستى ندارند و مبنايى ندارند ) چون يهود خودشان را پسران خدا و محبوب او مىدانند ،
( وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ )
: ( در حالى كه آنان كتاب آسمانى را مىخوانند ) يعنى با اينكه اهل كتاب هستند و به احكام آن عمل مىكنند و حق را از ناحق مىشناسند چنين سخنى را