همچنانكه بنى اسرائيل گمراه شدند و كفر ورزيدند و مىخواستند امر مسلمين هم به همانجا منتهى شود ، يعنى گمراه گردند .
( 109 )
( وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ )
: ( دوست داشتند بيشتر اهل كتاب . . . ) نقل شده كه اين عده عبارت بودند از حىّ بن اخطب و بعضى از اطرافيان او از متعصبين يهود ،
( لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمانِكُمْ كُفَّاراً )
: ( اى كاش مىتوانستند شما را بعد از آنكه مؤمن شديد كافر گردانند ) و همانطور كه خودشان گمراه بودند شما را نيز گمراه كنند ،
( حَسَداً مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ )
: ( و اين آرزو را از روى حسد در دل داشتهاند ) و كراهت داشتند از اينكه شما داراى چيزى باشيد كه آنان ندارند ،
( مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ )
: ( بعد از آنكه حقّ براى آنان روشن گشته است ) يعنى حقانيت اسلام و رسالت محمّد صلّى اللّه عليه و إله و سلم را به خوبى مىشناختند ،
( فَاعْفُوا وَ اصْفَحُوا )
: ( پس فعلا آنها را عفو كنيد و ناديده بگيريد ) ، و با كينه آنها مقابله نكنيد و شرّ آنها را با شرّ پاسخ ندهيد كه گفته مىشود اين آيه با آيهء قتال نسخ شده ، يعنى منسوخ است ،
( حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ )
: ( تا زمانى كه خدا امر خود را بفرستد ) يعنى تا زمانى كه آيه ناسخ آن كه آيه جهاد و قتال با كفّار باشد نازل شود و اشاره است به اينكه حكم خدا به زودى در حق آنها تشريع خواهد شد ،
( إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ )
: ( همانا خدا بر هر چيز تواناست ) ، و به قدرت مطلقه خود قضاوت و حكم مىكند .
( 110 )
( وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ ما تُقَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ مِنْ خَيْرٍ تَجِدُوهُ عِنْدَ اللَّهِ )
: ( و نماز را به پاى داريد و زكات بدهيد و آنچه از خير براى خودتان پيش فرستيد آن را در نزد خدا خواهيد يافت ) ، يعنى اعمال شما در نزد خدا برايتان محفوظ است و خدا اعمال شما را باطل نمىكند ،
( إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ )
: ( همانا خداوند به آنچه مىكنيد بينا است ) پس از عمل براى خودتان كوتاهى ننمائيد ، چون خدا نسبت به همه آنها آگاهى و بينايى دارد .