[ آيهء ( 105 - 104 ) دربارهء لفظ ( الذين آمنوا ) ]
( 104 )
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا )
: ( اى كسانى كه ايمان آورديد پيامبر را با لفظ راعنا ( كه نوعى ناسزا است ) نخوانيد ، بلكه بگوييد ( انظرنا ) ) .
اين جمله اولين موردى است كه خداى متعال مؤمنين را با لفظ
( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا )
خطاب مىكند و بعد از اين ، در 84 مورد ديگر اين خطاب تكرار شده و لفظى تشريفاتى و محترمانه است كه به مؤمنين خاصّى كه سابقين در ايمان هستند اطلاق مىشود ، و كلمه ( انظرنا ) يعنى ( مهلت بده ما را ) و راعنا در نزد يهود ، يعنى ( بشنو خدا تو را كر كند ) در حالى كه مسلمانان از آن اراده معناى ( مراعات ما را بكن ) را مىنمودند و از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم مىخواستند شمردهتر صحبت كند و خدا در اين آيه منظور يهود را مطرح كرده و مىفرمايد : شما به جاى ( راعنا ) كلمه ( انظرنا ) را به كار ببريد ،
( وَ اسْمَعُوا وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ أَلِيمٌ )
: ( و نيكو گوش دهيد و كافران را عذابى اليم است ) ، منظور از كافرين هم در اينجا كسانى است كه از اين دستور سرپيچى كنند و اين يكى از مواردى است كه در قرآن كريم كلمه كفر در ترك وظيفهء فردى استعمال شده است .
( 105 )
( ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ )
: ( نه از اهل كتاب آنها كه كافر شدند و نه مشركين ، هيچ يك دوست ندارند كه از جانب پروردگارتان كتابى براى شما نازل شود ) پس همانا عداوت و دشمنى يهود يا يهود و نصارى با خدا و رسولش و رسالت او آنها را در موضع اكراه داشتن از خير براى مؤمنين قرار مىدهد و اين بخل آنها واقعا مسخره است ، چون نسبت به چيزى كه مالك آن نبودند بخل مىورزيدند و در سعهء رحمت خدا و فضل او با وى معارضه مىكردند ،
( وَ اللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ )
: ( و خدا هر كس را بخواهد به رحمت خود اختصاص مىدهد ) ، چون خداوند بهتر مىداند كه رحمت خود را به چه كسى و در كجا افاضه كند ،
( وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ )
: ( و خداوند صاحب فضل بزرگ است ) چون حد و حدودى براى فضل او و خير كثيرش وجود ندارد .