برافراشتيم كه آنچه به شما دادهايم محكم بگيريد و اطاعت كنيد ، اما نياكان شما گفتند : شنيديم اما نافرمانى مىكنيم ) و آنها در نهايت شقاوت با وجود آنهمه دلائل آشكار باز هم نافرمانى كردند و التزام و پايبندى نسبت به ميثاق الهى نداشتند ،
( وَ أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ )
: ( بواسطه كفرشان محبّت گوساله در قلبهاى آنها جايگير شد ) ( اشراب ) به معناى نوشاندن است و مراد از ( عجل ) حبّ گوساله است نه خود آن و اين براى مبالغه است ، گويا يهود از شدت محبّت به گوساله خود گوساله را در دلهاشان جاى دادند و آن را چون نوش جان پذيرا شدند ،
( قُلْ بِئْسَما يَأْمُرُكُمْ بِهِ إِيمانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ )
: ( اى پيامبر بگو چه بد دستورى است كه ايمانتان به شما مىدهد ، اگر براستى مؤمن هستيد ) اين جمله به منزلهء اخذ نتيجه از ايراداتى است كه به ايشان وارد نمود ( كشتن انبياء ، كفر به موسى ، استكبار در بلند شدن كوه طور و اعلام نافرمانى ) و علاوه بر اين استهزاء و تمسخر كردن يهود هم هست كه عجب ايمانى داريد كه شما را امر به چنين كارهايى مىكند .
( 94 )
( قُلْ )
: ( اى پيامبر بگو ) چون يهود قبلا گفتند :
( لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَيَّاماً مَعْدُودَةً
« 1 » ، آتش جز چند روزى ما را عذاب نخواهد كرد ) ، كه منظورشان هم ايّام عبادت گوساله بود و چون گفتند ،
( نُؤْمِنُ بِما أُنْزِلَ عَلَيْنا
« 2 » ، به آنچه بر ما نازل شده ايمان داريم ) اينها دلالت مىكرد كه آنها گمان مىكنند در آخرت نجات مىيابند ، پس خدا كذب آنها را آشكار مىكند و با اين دروغ مقابله مىنمايد ،
( إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ )
: ( اگر خانه آخرت در نزد خدا به طور ناب و خالص از آن شماست ، نه ساير مردم ) يعنى اگر مطمئن هستيد كه در قيامت منجى هستيد و سعادت اخروى به حكم خدا و اذن او ، بدون هيچ عذاب و خوارى تنها از آن شماست و ساير مردم از آن بىبهرهاند و فقط دين شما صحيح است و ساير اديان باطل مىباشد ،
( فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ
هامش
( 1 ) - سوره بقره ، آيه 80 .
( 2 ) - سوره بقره ، آيه 91 .