اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَفْعَلُونَ )
: ( همانا كسانى كه دين خويش را پراكنده نمودند و گروه گروه شدند ، تو از آنان نيستى ، كار آنها فقط با خداست و آنگاه آنها را به آنچه مىكردهاند آگاه مىسازد ) ، اين آيه شريفه در مقام بيان حال رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم و مقايسه آن جناب با اشخاصى است كه دين خود را فرقه فرقه نمودند ، يعنى يهود و نصارى و نيز مشركان كه از دين حنيف ابراهيمى فاصله گرفته بودند ، و لذا آيه فقط در مقام بيان حال اين اشخاص نيست و اينكه فرمود : ( تو از ايشان نيستى ) به جهت آنست كه آنها در دين خدا اختلاف راه انداخته و دسته دسته شدند ، امّا رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم مانند آنان نيست ، بلكه او به كلمهء حق و دين توحيد دعوت مىكند ، در حالى كه آنها از روى ستم و تجاوز در امر دين اختلاف به راه انداختند
( وَ مَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلَّا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ بَغْياً بَيْنَهُمْ )
« 1 » ، و اين كلام مطلق است و بيزارى رسولخدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم را از مشركان ، يهود ، نصارى و نيز اهل بدعت و مذهب سازان امّت اسلام مىرساند ، و بايد دانست كه امر آنان فقط بدست خداست و اوست كه در قيامت حقيقت اعمالشان را برايشان ظاهر مىسازد و آنها را جزا مىدهد .
( 160 )
( مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ )
: ( هر كس عمل نيكى بياورد ، ده برابر آن پاداش براى اوست و هر كس عمل بدى بياورد ، جز به همان اندازه سزايش نمىدهند و ايشان مورد ستم قرار نمىگيرند ) ، اين آيه متضمن يكى از منّتهاى خداوند نسبت به بندگان خويش مىباشد ، به اينكه اعمال نيك آنها را ده برابر پاداش مىدهد ، امّا اعمال زشت و گناهان را جز به مثل آن مجازات نمىنمايد و به آنها ظلم نمىكند ، يعنى از پاداش نيكى نمىكاهد و كيفر بدى را افزون نمىسازد ، بلكه درست به اندازهء خود آن سيئه صاحبش را كيفر مىدهد
( وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها )
« 2 » ( پاداش عمل بد ، بدى مانند آنست ) .
هامش
( 1 ) - سوره بقره ، آيه 213 .
( 2 ) - سوره شورى ، آيه 40 .