إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ وَ إِنَّ كَثِيراً لَيُضِلُّونَ بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ )
: ( شما را چه شده كه از آنچه اسم خدا بر آن برده شده نمىخوريد ، با آنكه به تحقيق خداوند آنچه را بر شما حرام كرده برايتان شرح داده ، جز آنچه بدان ناچار شده باشيد و همانا بيشتر افراد با هوسهايشان ، بدون علم ، گمراه ميشوند ، همانا پروردگارت تجاوزكاران را بهتر مىشناسد ) ، در اين آيه پروردگار به نحو استفهام تعجّبى از مردم سؤال مىكند كه چرا از خوردن حيوان مذكّى خوددارى مىكنيد و حال آنكه خداوند محرّمات را قبلا براى شما بيان كرده و موارد اضطرار را هم قبلا استثناء نموده و گوشت حيوان تذكيه شده جزء اين محرّمات نيست .
امّا بيشتر مردم كه كارشان گمراه ساختن ديگران بر اساس پيروى از هواهاى نفسانى و آن هم بر اساس جهل مىباشد ، مردم را گمراه مىكنند ، ولى خدا به احوال اين متجاوزان كه از حدود الهى تجاوز مىكنند داناتر است و مراد از متجاوزان هم مشركين هستند كه به مسلمانان مىگفتند : چه فرقى بين حيوانى كه با اسم خدا ذبح شده و آن حيوانى كه مردار شده ، و خدا آن را كشته وجود دارد ، يا بايد هر دو را خورد ، يا بايد هيچكدام را نخورد ، و به اين صورت از حدود احكام الهى تجاوز مىكردند .
( 120 )
( وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ إِنَّ الَّذِينَ يَكْسِبُونَ الْإِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِما كانُوا يَقْتَرِفُونَ )
: ( گناه آشكار و نهان را رها كنيد ، همانا كسانى كه گناه مىكنند به زودى به سزاى اعمالى كه مىكردهاند جزا داده مىشوند ) ، اين آيه اگر چه در نهى از گناه مطلق است ، امّا از قرينهء سياق استفاده مىشود كه خوردن از گوشت حيوانى كه اسم خدا بر آن برده نشده حرام و از مصاديق ( اثم ) مىباشد و اين عمل فسق و باطل است و انسان را از رسيدن به خير باز مىدارد ، پس جزء گناهان باطنى است ، لذا مراد از ( گناه ظاهرى ) معصيتهايى است كه شومى عاقبت آن و زشتى اثرش بر كسى پوشيده نيست ، مثل شرك ، فساد در زمين و ظلم و مراد از ( گناه باطنى ) گناهى است كه زشتى آن بر همه آشكار نيست ، مثل خوردن