غضبى از جانب خدا مبتلا شدند ) ، يعنى به ذلّت و پستى افتادند و به همان غضبى كه قبلا گرفتار بودند بازگشتند و علّت آن هم پستى و ذلّت و ظلم آنها بود كه در نفس خود گرفتار بودند ،
( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ )
: زيرا آنها نشانههاى خدا را انكار نمودند ) و اصولا روش بنى اسرائيل انكار و دشمنى و قساوت بود ،
( وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ )
: ( و انبياء الهى را به ناحق مىكشتند ) ، و اين شنيعترين عملى است كه اين قوم مرتكب شدند و قوم ديگرى چنين نكرده است ،
( ذلِكَ بِما عَصَوْا وَ كانُوا يَعْتَدُونَ )
: ( اين به جهت نافرمانى آنها است كه ستم و تعدّى مىكردند ) ، در اينجا علت ذكر شده است براى آنكه چرا به غضب الهى گرفتار شدند ، پس عصيان آنها و مداومت آنها بر دشمنى باعث كفر و قتل انبياء از جانب ايشان شد و اينها به نوبهء خود باعث گرفتار شدن آنها به غضب الهى گرديدند .
[ آيهء ( 62 ) در باب ايمان و حقيقت آن ]
( 62 )
( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ النَّصارى وَ الصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ )
:
( بدرستى كسانى كه مؤمنند و كسانى كه يهودى و نصرانى و صابئى هستند ، هر كدام كه به خدا و دنياى ديگر معتقد باشند و كارهاى شايسته كنند ، پاداش آنها نزد پروردگارشان است و نه بيمى دارند و نه غمگين شوند ) ، صابئين قومى هستند كه اقرار به خدا و روز قيامت و بعضى از انبياء دارند « 1 » ولى معتقد به تأثير بعضى ستارهها در خير و شرّ هستند و مراد از ( الذين آمنوا ) كسانى هستند كه ظاهرا ايمان دارند و مؤمن ناميده مىشوند اما صرف ناميده شدن به اين اسامى ( مؤمن ، يهودى ، نصارى ، صابئى ) در نزد خدا موجب پاداش يا ايمنى از عذاب نمىشود و همانا ملاك امر و سبب كرامت و سعادت ، حقيقت ايمان به خدا و روز قيامت و همچنين عمل شايسته مىباشد ، پس سعادت و كرامت دائر مدار عبوديّت است ، و رستگارى به باطن و حقيقت است نه به ظاهر ، پس كسانى كه بت
هامش
( 1 ) - صابئين تعميد دهندگان يا پيروان يحيى عليه السّلام هستند . ( مترجم )