و در تعبيرى ديگر خداوند خطاب به ابليس مىگويد :
( إِنَّ عِبادِي لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطانٌ إِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغاوِينَ )
« 1 » ، ( همانا تو را بر بندگان من تسلطى نيست ، جز گمراهانى كه از تو پيروى كنند ) .
لذا در خيرات و نيكىها بر يكديگر پيشى بگيريد ، يعنى در پيروى از شريعت حق و راه حقى كه مسلّط بر همه شرايع است ، بر هم سبقت بگيريد و خود را مشغول به اختلاف و تفرقه نكنيد ، چون بازگشت همه شما بسوى خداست و پروردگارتان شما را به آنچه كه دربارهاش اختلاف مىكرديد خبر مىدهد و بين شما و آنان حكمى قاطع و قضاوتى عادلانه خواهد كرد .
( 49 )
( وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّما يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ لَفاسِقُونَ )
: ( و اينكه بين مسلمانان بر طبق آنچه خدا نازل كرده حكم كن و از هوا و هوس آنان پيروى مكن و بترس از آنان كه مبادا تو را نسبت به بعضى از احكامى كه نازل شده غافل و دچار فتنه سازند و اگر از تو اعراض مىكنند ، بدان كه علّتش آنست كه خدا مىخواهد ، اثر بعضى از گناهان قبلى آنها را به ايشان برساند و همانا بسيارى از مردم فاسقند ) ، در اين آيه در ادامهء آيه قبلى دستور مىدهد كه پيامبر بر طبق آنچه خدا نازل فرموده حكم كند و از پيروى هوا و هوسهاى مردم بر حذر باشد و براى مردم بيان كند كه اگر از اين دستور سرپيچى كنند اين اعراض ، خود از فسق آنان ناشى مىشود و كاشف از اضلال الهى است .
چون خداى متعال جز فاسقان كسى را گمراه نمىكند
( وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ )
« 2 » .
و نيز به پيامبر امر مىكند كه از فتنهء آنان بر حذر باشد و اگر چنين دستورى داده ، با اينكه پيامبر به عصمت الهى معصوم است ، براى اين بوده كه عصمت ، اختيار را از شخص
هامش
( 1 ) - سوره حجر ، آيه 43 .
( 2 ) - سوره بقره ، آيه 26 .