جامعه قبول نخواهد كرد مثل اينكه انسان اگر سمّى را بخورد مسلّما حتى اگر هاضمهء او تا چند وقت هم آن سمّ را تحمّل و هضم كند ، امّا نهايتا اثر آن سمّ ظاهر خواهد شد و اثر و بروز آن به هيچ وجه زايل نمىشود ، به همين صورت ظلم هم نهايتا گريبان ظالم را مىگيرد و او را رها نمىكند ،
( إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ )
« 1 » ، ( همانا پروردگار تو در كمينگاه است ) .
( 32 )
( مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسادٍ فِي الْأَرْضِ فَكَأَنَّما قَتَلَ النَّاسَ جَمِيعاً وَ مَنْ أَحْياها فَكَأَنَّما أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعاً وَ لَقَدْ جاءَتْهُمْ رُسُلُنا بِالْبَيِّناتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ بَعْدَ ذلِكَ فِي الْأَرْضِ لَمُسْرِفُونَ )
: ( به همين جهت بود كه ما به بنى اسرائيل اعلام داشتيم كه هر كس فردى را بكشد ، بدون اينكه آن فرد كسى را كشته باشد و يا فسادى در زمين كرده باشد ، مثل اين است كه همهء مردم را كشته و هر كس يك انسان را از مرگ نجات دهد ، مثل اين است كه همهء مردم را از مرگ رهانيده باشد و به تحقيق رسولان ما براى بنى اسرائيل معجزاتى آشكار آوردند ، با اينحال آنگاه بسيارى از آنان بعد از اينهمه پيامبر و معجزات در زمين زياده روى مىكنند ) ، ( اجل ) به معناى جنايت است ، يا جنايتى كه خوف آن برود كه در بلند مدّت رخ بدهد ، پس هر جنايتى اجل نيست و اين كلمه به تدريج در معناى تعليل به كار رفت ، يعنى بخاطر فلان امر .
و كلمه ( ذلك ) اشاره به داستان پسران آدم است ، يعنى به جهت پيش آوردن حادثهء فجيع پسران آدم و بواسطه اينكه طبيعت بشر چنين است كه اگر دنبال هوا و هوسهاى نفسانى خود را بگيرد ، قهرا دچار حسادت و كينه ورزى نسبت به افراد مىگردد و حسادت در واقع منازعه با پروردگار و باطل دانستن هدف خلقت است ، چون فرد حسود در كار خدا چون و چرا مىكند و نهايتا ممكن است منجر به كشته شدن فرد
هامش
( 1 ) - سوره فجر ، آيه 14 .