مىباشند « 1 » ،
( فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا )
: ( و اگر در امرى اختلاف نموديد ، براى حلّ آن به خدا و رسول مراجعه كنيد ، اگر به خدا و روز جزا ايمان داريد ، اين برايتان بهتر و سرانجامش نيكوتر است ) ، دلالت آيه بر اينكه اولى الامر حكمشان نمىتواند مخالف احكام الهى باشد يا آنها را نسخ كند و يا حكم جديد بياورند ، واضح است ، بلكه آنها فقط بر طريق خدا و رسول حكم مىكنند و حكم خدا و رسول هم حكم حقّ است و واجب است مؤمنان به آن ملتزم باشند ،
( ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا )
« 2 » ، ( هر چه رسول به شما مىدهد ، اخذ كنيد و هر چه شما را از نهى مىكند از آن بپرهيزيد ) .
بعضى مفسّرين پنداشتهاند عصمت در اولى الامر شرط نيست و لذا اولى الامر صاحب اختيار هر جامعهاى است كه اگر احكام او مطابق شريعت باشد ، اطاعت از او واجب است و اگر حكم او مخالف شريعت باشد به موجب حديث ( لا طاعة لمخلوق فى معصيته الخالق ) ، ( در نافرمانى خالق بر مخلوق اطاعت واجب نيست ) ، افراد جامعه بايد با او مخالف كنند و حكم او را نپذيرند ، امّا حقّ آنست كه چون اطاعت در آيه مطلق آمده و نه مقيّد و همچنين با يك فعل ، اطاعت از ( رسول و اولى الامر ) بر مردم واجب شده ، لذا محقّق مىشود كه در اولى الامر هم عصمت شرط لازم است و در چنين حالتى اطاعت از او در همهء احكام واجب مىباشد و لذا بر خلاف نظر بعضى مفسران اولى الامر شامل اصحاب حلّ و عقد يا خلفاء يا علماء و يا حكام و امراء ( كه حتّى افراد مانند حجّاج
هامش
( 1 ) - در روايات عديده من جمله در حديث جابر بن عبد اللّه انصارى از قول پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم نقل شده است كه مراد از اولى الامر جانشينان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم يعنى دوازده امام هستند كه حضرت يك به يك آنها را نام مىبرند . ( مترجم )
( 2 ) - سوره حشر ، آيه 7 .