آنهمه برخوردارى و تنعم كه در دنيا داشتند ، در آخرت با عذاب الهى خوار و ذليل مىگردند ، چون كفران نعم الهى را در دنيا نموده بودند « 1 » .
( 179 )
( ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتَّى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ )
: ( خداوند هرگز مؤمنان را بدين حال كنونى وا نمىگذارد ، تا آنكه بد سرشت را از پاك گوهر جدا نمايد ) ، پس سنّت امتحان جريان دارد و بوسيلهء جهاد و قتال مؤمنان حقيقى و پاك سرشت از مؤمنان متظاهر و بد سرشت جدا و متمايز مىگردند ،
( وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَجْتَبِي مِنْ رُسُلِهِ مَنْ يَشاءُ )
: ( و خدا همه شما را از سرّ غيب آگاه نمىسازد ، و ليكن خدا از ميان پيامبران خود هر كه را بخواهد بر مىگزيند . . . ) ، يعنى خدا براى جدا سازى مؤمن از غير مؤمن شما را مستقيما آگاهى نمىدهد ، چون علم غيب مخصوص خداست و به جز برگزيدگان از رسولان الهى كسى را از آن علم بهرهاى نيست ، و خدا اين علم غيب را به عدّهء خاصى اعطا مىكند ، آن هم از طريق وحى ،
( فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ وَ إِنْ تُؤْمِنُوا وَ تَتَّقُوا فَلَكُمْ أَجْرٌ عَظِيمٌ )
: ( پس به خدا و پيامبران او ايمان آوريد و اگر ايمان داشته و تقوى پيشه كنيد ، اجر بزرگى براى شما خواهد بود ) ، پس چون هيچ گريزى از سنّت امتحان و ابتلاء نيست ، بايد به خدا و رسولش ايمان آوريد تا در راه پاكان قرار گيريد ، ولى ايمان به تنهايى كافى نيست ، بلكه عمل صالح و تقوى هم لازم است تا آن ايمان را به سوى خدا بالا ببرد ، و پاكى آن را حفظ كند و اجر هم متوقف بر اين دو ، يعنى ايمان و تقواست ، و به تحقيق لفظ جلالهء ( اللّه ) را تكرار نمود تا دلالت نمايد بر جمال و جلال الهى در امورى كه هيچكس جز خدا به آنها متّصف نمىشود و آن امتحان و اطلاع به غيب و برگزيدن رسل و شايستگى براى ايمان
هامش
( 1 ) - حضرت زينب ( س ) در مجلس يزيد به اين آيه بر عليه يزيد استشهاد فرمودند ، ( مترجم ) .