( جَزاءً وِفاقاً )
« 1 » .
( 152 )
( وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ وَ تَنازَعْتُمْ فِي الْأَمْرِ وَ عَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما أَراكُمْ ما تُحِبُّونَ )
: ( و حقيقتا راستى وعده خدا را آنگاه دريافتيد كه به اذن خدا بر كافران غلبه يافتيد تا زمانى كه ( در جنگ احد ) سستى كرده و اختلاف افكنديد و نافرمانى كرديد ، پس از آنكه هر چه آرزوى شما بود به آن رسيديد ) ، وعدهء خدا با رعب افكندن در قلب كافران محقّق شد و ( حسّ ) به معناى قتل به وجه استيصال است ، يعنى كشتنى كه انقراض بياورد و بر طبق روايات مسلمانان در آغاز جنگ احد بر كفّار غلبه يافتند ، تا زمانى كه گروه تير اندازانى كه پيامبر آنها را بر حفظ درّه گماشته بود دچار ضعف رأى شدند و به طلب غنيمت آنجا را ترك كردند ، بعضى از آنان پايدار ماندند ، امّا اكثر آنان نافرمانى كرده و عبد اللّه بن جبير را ترك نمودند ، جز عدّه كمى و در اين زمان خالد بن وليد با عدّهاى از مشركان به آنها حملهور شدند و آنها را به قتل رساندند و اين به جهت نافرمانى آنها بود با آنكه بشارتها و وعدههاى نصرت و پيروزى را ديده بودند ،
( مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الدُّنْيا وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرِيدُ الْآخِرَةَ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ وَ لَقَدْ عَفا عَنْكُمْ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ )
: ( بعضى از شما دنيا را مىجويند و بعضى از شما قصد آخرت را دارند و آنگاه خدا شما را از پيشرفت و غلبه باز داشت تا شما را بيازمايد و خدا از تقصير شما درگذشت ، چون خدا را بر اهل ايمان عنايت و فضل است ) در جريان جنگ احد بعضى از شما در جستجوى غنيمت و متاع دنيا بوديد و بعضى از شما جوار قرب الهى را بر غنائم دنيا ترجيح داديد و بواسطه عمل آن گروه دنيا طلب خدا شما را از غلبه بر كفّار باز داشت تا شما را با ظاهر شدن مكنونات قلبىتان امتحان كند و شما را بوسيلهء افكندن در سختى كشته شدن و خوف و
هامش
( 1 ) - سوره نباء ، آيه 26 .