مىكند ، امّا كسانى كه پايدار بمانند و نعمت خدا را اظهار نموده و شاكر باشند و مانند كافران نعمت خدا را نپوشانند ، خداوند جزاى ايشان را خواهد داد ، امّا جزاى آنان را به جهت اشعار به عظمت و ارزش آن ذكر نكرده و توضيح نداده است ، يعنى فقط خدا ارزش آن جزا را مىداند و قابل بيان و وصف نيست .
از سدى نقل شده است كه در روز احد در بين مردم شايع شد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم كشته شد و بعضى از اصحاب صخره گفتند : اى كاش كسى را بسوى عبد اللّه بن ابو سفيان بفرستيم تا براى ما امان بگيرد و گفتند : اى قوم ، محمّد كشته شد ، پس بسوى قوم خود باز گرديد ، قبل از آنكه بسوى شما بيايند و شما را بكشند و انس بن نضر گفت : اى مردم اگر محمّد كشته شده ، خداى محمّد نمرده است ، پس با آنان كه محمّد را به قتل رساندند جهاد كنيد و گفت : خدايا من از آنچه اين مردم مىگويند از تو عذر مىخواهم و از آنان و سخنانشان بيزارى مىجويم و شمشير كشيد و جنگيد تا سرانجام كشته شد ، و آيه مزبور در اين هنگام نازل شد .
( 145 )
( وَ ما كانَ لِنَفْسٍ أَنْ تَمُوتَ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ كِتاباً مُؤَجَّلًا وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الْآخِرَةِ نُؤْتِهِ مِنْها وَ سَنَجْزِي الشَّاكِرِينَ )
: ( هيچ نفسى جز به فرمان خدا نخواهد مرد و اجل هر كس در لوح قضاى الهى به وقت معيّن ثبت است ، و هر كس براى متاع دنيا كوشش كند از دنيا بهرهمندش مىكنيم و هر كس براى ثواب آخرت سعى نمايد از نعمت اخرت او را برخوردار مىنمائيم و البته خدا سپاس گزاران را جزاى نيك خواهد داد ) ، اين آيه تعريض و نقض قول كسانى است كه مىگفتند اگر شهداء به جنگ نرفته بودند كشته نمىشدند ، چون سبب مرگ آنان جنگ نبود ، بلكه سبب مرگ ، رسيدن اجل به اذن خداست و اگر چنين نباشد ملك الهى و تدبير ربّانى باطل مىگردد ، لذا مرگ سنّت محكمى است كه از قضاى الهى نشأت مىگيرد و يا آيهء شريفه تعريض به كسانى است كه مىگفتند ، اگر اختيار رهبرى جنگ بدست ما بود اين افراد