پر بركت كه مايهء هدايت تمام عالميان است ) مراد از قرار دادن خانه براى مردم ، ساختن آن براى عبادت مردم است تا مردم آن را وسيلهاى قرار دهند براى پرستش خداى سبحان و از هر طرف به سوى آن روان گردند يا به طرف آن عبادت كنند و اين خانه كعبه است كه به جهت ازدحام مردم براى طواف و نماز و مناسك به نام بكّه ( محل ازدحام ) ناميده شده است و بعضى مىگويند ، ( بكّه ) نام حرم يا نام مسجد و يا محل طواف است و ( مبارك ) از ريشهء بركت به معناى خير كثير مىباشد و مبارك محلى است كه خير فراوان به آنجا افاضه مىشود و منظور بركات دنيوى و اخروى است .
امّا ( هدى للعالمين ) به جهت آنست كه خداى تعالى با تأسيس كعبه و تشريع عباداتى در آن ، سعادت اخروى مردم را به ايشان نشان داده و ايشان را به كرامت و قرب خدا هدايت مىنمايد ، پس كعبه به تمامى مراتب هدايت از خطور ذهنى گرفته تا انقطاع تامّ از دنيا و اتصال كامل به عالم معنا ، هدايت است علاوه بر آن كعبه بوسيله ايجاد وحدت كلمه و ائتلاف امّت و مشاهده منافعشان همه انسانها را به سعادت دنيويشان نيز هدايت مىكند ، لذا كعبه هدايت مطلقه است ، آن هم نه براى جماعتى خاص ، بلكه براى همهء انسانها .
( 97 )
( فِيهِ آياتٌ بَيِّناتٌ مَقامُ إِبْراهِيمَ )
: ( در آن خانه آياتى روشن و مقام ابراهيم هست ) براى بيان مزاياى خانه كعبه و مفاخر آن آيات آن را مىشمارد ، اولا ) : مقام ابراهيم در آنجاست و آن سنگى است كه جاى پاى ابراهيم عليه السّلام در آن نقش بسته است و اين سنگ درون جايگاهى كنار مطاف ، روبروى ضلع ملتزم قرار دارد ، ( و من دخله آمنا ) : ( و هر كس داخل آن شود ايمن است ) و ثانيا ) : هر كس داخل آن شود امنيّت دارد و اين بيان يك حكم تشريعى است نه يك خاصيّت تكوينى و نهايتا قبل از اسلام هم حكم امنيّت خانه كعبه تشريع شده بود ، پس اين آيه اخبار از تشريع حكم سابق يا انشاء و امرى به نحو تأييد و امضاى حكمى است كه قبلا هم بوده است ،
( وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ