كرد ، لذا در آخرت گرفتار عذاب دردناك الهى مىگردند و نه شفيعى خواهند داشت و نه ياورى .
[ آيهء ( 95 - 92 ) دربارهء معناى برّ ]
( 92 )
( لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ )
: ( هرگز به نيكى نمىرسيد تا زمانيكه از آنچه دوست مىداريد انفاق كنيد ) ، ( لن تنالوا ) يعنى ( لن تصلوا ) هرگز نمىرسيد و ( برّ ) به معناى باز بودن دست انسان در كار خير مىباشد ، يعنى وسعت در انجام خير ، و اينجا اعم از فعل قلب و فعل بدن است ، فعل قلب از قبيل اعتقاد حقّ و نيّت پاك و فعل جوارح از قبيل انفاق در راه خدا و ساير اعمال صالح ، و ذات انسان به گونهاى است كه به آنچه از مال جمع آورى كرده تعلّق خاطر دارد و آن را مانند جزئى از نفس خودش عزيز مىدارد و اگر مال خود را از دست بدهد ، گويا جزئى از جان خود را از دست داده است ، پس مجاهدت در انفاق مال بسى دشوارتر از ساير عبادات است و لذا مىفرمايد : هرگز به احسان و انعام الهى نايل نمىگرديد ، جز با انفاق از آنچه دوست مىداريد ،
( وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ )
: ( و هر چه را انفاق كنيد ، خداى تعالى به آن داناست ) ، اين جمله براى تشويق انفاق كنندگان است كه بدانند و خوشحال باشند كه خدا از عمل آنان آگاه است و اجر آنها را بطور كامل مىدهد .
( 93 )
( كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلًّا لِبَنِي إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ )
: ( همه طعامها بر بنى اسرائيل حلال بود ، مگر آنچه را كه خود اسرائيل پيش از نزول تورات بر خود حرام كرده بود ) اسرائيل نام يعقوب عليه السّلام است و وجه تسميهاش مجاهدهء او در راه خداست ، پس همه طعامها قبل از نزول تورات بر آنان حلال بود جز آنچه يعقوب آنها را از پيش خود حرام كرده بود ، امّا بنى اسرائيل منكر اين قضيّه هستند ،
( قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ )
: ( بگو اگر راست مىگوئيد و سخن مرا نمىپذيريد ، تورات را بياوريد و بخوانيد ) چون يهود منكر نسخ در