خاكى روى آن نشسته باشد و رگبار تندى بر آن ببارد و آن را صاف و تهى بجاى گذاشته باشد ) يعنى شخص رياكار در بى اثر بودن عملش مانند سنگ سخت و صافى است كه خاك اندك روى آن با باران تندى زايل مىشود و اثرى بر جاى نمىگذارد ، هر چند باران باعث حيات و سر سبزى خاك و زمين مىگردد ، اما خاكى كه بر سنگ صافى باشد استقرار ندارد ، بلكه با باران تندى شسته مىشود و جز سنگ سخت و صاف باقى نمىماند كه نه آبى در آن فرو مىرود و نه چيزى از آن مىرويد و اين حالت رياكاران است ،
( لا يَقْدِرُونَ عَلى شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ )
:
« ( رياكاران ) نتوانند از آنچه كردند هيچ حاصلى ببرند و خدا گروه كافران را هدايت نمىكند » چون عمل به نيّت خالص احتياج دارد و عمل شخص رياكار استعداد پذيرفتن رحمت و كرامت الهى را ندارد ، همانگونه كه سنگ سخت و صاف استعداد رويش را ندارد و خداوند از قلبهاى چنين اشخاص خيرى نمىروياند و آنها را كه كافر هستند هدايت نمىكند .
( 265 )
( وَ مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ )
: ( و مثل كسانى كه اموال خود را براى كسب رضاى خدا و استوارى دادن به دلهاى خويش انفاق مىكنند . . . ) يعنى در راه طلب رضاى خدا انفاق مىكنند ، چون آمر و دستور دهنده نخست با امر خود روبروى مأمور قرار مىگيرد و آنگاه كه اوامر او را به جاى آورد با خشنودى و رضايت از او استقبال مىكند و منظور از تثبيت نفس آنست كه نفس خود را بر ثبات در نيت خالص و پاك مستقر نمايد يعنى سعى دارند كه نيّت آنها در انفاق خالص براى خدا باشد ،
( كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ )
: ( همچون باغى است بر زمينى حاصلخيز كه ، كه رگبارى بر آن بارد و دو برابر ثمر دهد ) ( ربوه ) زمين خوبى است كه گياه در آن بسيار رشد مىكند و ( اكل ) به معناى خورده شده از هر چيز است ، مفاد آيه آنست كه بفهماند انفاقى كه صرفا لوجه اللّه و