شوهر نصف مهرى را كه از زن طلب دارد به او ببخشد ، چون در عقد نكاح سه نفر دخيلند ، زن ، شوهر و ولّى زن و هر كدام از اين سه طائفه مىتوانند نصف مهر را ببخشند و علت اينكه اين بخشش به تقوا نزديكتر است ، آنست كه وقتى انسان از چيزى كه حق مشروع اوست به خاطر خدا گذشت كند به طريق اولى از آنچه حقّ او نيست صرف نظر مىكند و اين عين تقواست ،
( وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ )
: ( بزرگوارى را ميان خودتان فراموش نكنيد ، همانا خدا به آنچه مىكنيد بينا است ) ، ( فضل ) يعنى افزونى در مكارم اخلاقى و اين آيه براى ترغيب به احسان بواسطهء گذشت از حقوق و نيز تسهيل و تخفيف از هر يك از دو همسر براى ديگرى است و جمله
( إِنَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ )
براى آنست كه بفرمايد خداوند دانا به بواطن امور هم هست و ما بايد به اصلاح صورت ظاهر و همچنين باطن اعمال خويش قيام كنيم ، چون خدا عالم مطلق است .
( 238 )
( حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ )
: ( همهء نمازها و نماز ميانه را محافظت كنيد و براى خدا مطيعانه قيام كنيد ) ( حفظ ) به معناى ضبط و حفظ معانى در نفس مىباشد و منظور آنست كه مراقب باشيد نمازها را در اوقات مخصوص آن به جاى آوريد و منظور از نماز ميانه ، نمازى است كه در وسط ساير نمازها قرار مىگيرد و تعابير مختلفى از آن شده ، بعضى آن را نماز ظهر و بعضى نماز صبح مىدانند و بعضى ديگر هم عصر يا مغرب و عشا ، بعضى نماز جمعه را نماز وسطى دانستهاند ( قيام ) به امرى به معناى اشتغال به انجام آن است ( قنوت ) به معناى خضوع در اطاعت است ، يعنى همه بايد متصف به اطاعت خدا و خضوع و خلوص براى او بشويد .
( 239 )
( فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً )
: ( و اگر در حال خوف و ترس بوديد ، پس پياده يا سواره مىتوانيد نماز بگزاريد ) ، اين جملهء شرطيه عطف است به جملهء قبل ، يعنى اگر ترسيديد از دشمن يا هر امر ديگر ، پس محافظت بر نماز را با امكانات خود تنظيم كنيد و