يَداهُ )
( روزى كه انسان به نظارهء آنچه پيش فرستاده مىايستد ) « 1 » ، و اين خطاب يا به مردان است و يا به عموم مردان و زنان ،
( وَ اتَّقُوا اللَّهَ )
: ( و از خدا بپرهيزيد ) يعنى بوسيله انجام اعمال صالحه و عدم تجاوز به حدود الهى پرهيزگار و متقى باشيد ،
( وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ )
: ( و بدانيد كه شما به ملاقات خدا خواهيد رفت و مؤمنان را بشارت بده ) پس بترسيد از روزى كه با اعمال بد و سوء حساب به ملاقات پروردگارتان برويد و خوف از لوازم ايمان است ، اما در دنبالهء كلام مؤمنان را به پاداش نيكو بشارت مىدهد ، پس مراد از آيه مورد بحث اين مىشود كه تقديم عمل صالح و تقديم اولاد نيز به اين اميد است كه فردى صالح براى جامعه باشد و بايد انسان در معاشرت با همسر از حدود خدا تعدى نكند و تقوى داشته باشد .
[ آيهء ( 225 - 224 ) نهى از سوگندهاى لغو ]
( 224 )
( وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ )
: ( و خدا را در معرض سوگندهاى خود قرار ندهيد ) ( عرضه ) از مادهء ( عرض ) ، به معناى عرضه كردن و ارائه چيزى است به كسى يا چيزى تا ببينيد به درد كارش مىخورد يا نه و صلاح آن را ببينيد و كلمهء ( ايمان ) جميع ( يمين ) به معناى سوگند است ، پس به خدا سوگند نخوريد ، آن هم قسم براى اينكه ديگر نيكى نكنيد ، و تقوى به خرج ندهيد و بين مردم اصلاح نكنيد ، لذا خداى سبحان راضى نيست كه نامش را وسيلهاى قرار دهيد براى خوددارى از آنچه كه خدا بدان امر نموده است ، مانند نيكى و تقوى و اصلاح ،
( أَنْ تَبَرُّوا وَ تَتَّقُوا وَ تُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ )
: ( كه نيكى نكنيد و تقوى نداشته باشيد و بين مردم اصلاح ننمائيد و خدا بسيار شنوا و داناست ) ، در اين جمله حرف ( لا ) در تقدير است و ما چنين معنا كرديم ، اما ممكن است به گونهاى معنا كنيم كه احتياجى به در تقدير گرفتن ( لا ) نباشد به اين صورت كه بگوئيم بسيار به خدا سوگند نخوريد كه اگر چنين كنيد باعث مىشود كه ديگر موفّق به
هامش
( 1 ) - سوره نباء ، آيه 40 .