( 189 )
( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ )
: ( از تو دربارهء هلالها مىپرسند ) ، كلمهء اهلّه جمع هلال است كه به معناى ماه شب اول يا دوم يا سوّم است يعنى وقتى كه از زير شعاع شمس بيرون مىآيد البته بعضى تا شب هفتم را هم هلال گفتهاند و ( استهلال ) به معناى گريه و صداى طفل در حين ولادت است و سئوال مردم درباره فائده و سبب ظاهر شدن ماه بصورتهاى گوناگون از هلال تا بدر است ،
( قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَ الْحَجِّ )
: ( بگو اينها اوقات را براى مردم و براى حجّ معيّن مىكنند ) مواقيت جمع ميقات و به معناى وقت تعيين شده براى عمل است و به مكان معيّن براى عمل هم اطلاق مىشود ، و فرمود : اى پيامبر بگو اينها اوقاتى براى سنجش اعمال هستند و تقسيم ماههاى قمرى براى درك تعاقب امور و آسانى سنجش زمانى مىباشد و همچنين حجّ را كه در ماههاى معلومى انجام مىگيرد ، به وسيله اهلّه موقع آن را مىشناسند ،
( وَ لَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِها )
: ( و اين خوب نيست كه شما ( در حال احرام ) از پشت داخل خانهها بشويد ) چون مىخواهد عادت جاهليّت را كه در زمان حج اين گونه وارد خانهها مىشدند اصلاح نمايد ،
( وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقى وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها )
: ( بلكه صحيح آن است كه از خدا بترسيد و به خانهها از در آنها داخل شويد ) ، پس كمال در متّصف شدن به صفت تقوا است ، لذا خدا ترس و متّقى باشيد و از در خانهها وارد شويد كه امرى ارشادى است ،
( وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ )
: ( و از خدا پروا كنيد ، باشد كه رستگار شويد ) ، تقوا يكى از صفاتى است كه با همهء مراتب ايمان و مقامات كمال جمع مىشود و مسلّم است كه تمام مراتب مقامات مستوجب رستگارى نيست ، بلكه مقامات نهايى كمال و ايمان مستوجب فلاح و رستگارى است و لذا فرمود :
( شايد يا باشد كه رستگار شويد ) و نفرمود ، ( تا رستگار شويد ) پس تقوى انسان را به سوى فلاح هدايت مىكند و علت براى رستگارى است و رستگارى ثواب و جزاى تقوا است .
[ آيهء ( 195 - 190 ) در باب قتال ]
( 190 )
( وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ )
: ( و در راه خدا با كسانى كه با شما