ذكر جنگ نايب السلطنه در محال گچلر با سوار قزاق و رسيدن ژنرال بسقويچ به امداد سوارهء قزاق و گزارشاتى كه واقع شد
چون نايب السلطنه و ركن الدوله و آصف الدوله با ده هزار سوار و چهار عراده توپ جلو بدون آوردن لشكر نظام از اردوى چرس حركت كرده و محمد خان امير نظام را با لشكرهاى نظام و توپهاى بزرگ در اردوى چرس گذاشته حكم فرمود كه او را به هيچ وجه با فتح يا شكستى كه واقع شود رجوعى نباشد و اردو را از جاى خود به هيچ عذرى و به هيچ جهتى حركت نداده منتظر حكم نايب السلطنه باشد و نايب السلطنه با سوارهاى معين و با توپهاى مشخص با مأمورين و همراهان به محال گچلر رفته در درّهها و كمينگاهها سوار را قسمت نموده ايستادند و به محمد امين خان و احسان خان كه در قلعهء عباس آباد بودند كيفيت را معلوم نموده حكم فرموده بودند كه اگر سوارهء قزاق از چنگ دليران ايران خلاصى يابند از آن طرف آب ايشان منتهز فرصت بوده جمعى را مأمور نمايند كه گريختهء قزاق را نگذارند راه سلامت پويند و بعد از مستحضر شدن محمد امين خان و احسان خان از كيفيت واقعه احسان خان نمك به حرام محض خيال و واهمه كه مادهء آن عداوت با يحيى خان بود كيفيت واقعه را به ژنرال بسقويچ اعلام داده ژنرال بسقويچ اين مسئله را كه لشكر ايران بىنظام و سرباز با سوار مجرد به چنين خيالى براى دستبرد آمدهاند و وجود نايب السلطنه نيز در ميان اين لشكر است غنيمت شمرده سركردگان سوار قزاق را كه در اين طرف آب بودند از اين حال آگاهى داده به ايشان حكم نمود كه در مقابل لشكر ايران ايستاده راه احتياط را از دست ندهند و منتظر رسيدن ژنرال بسقويچ باشند و خود فى الفور با سرباز و نظام و توپخانه و سواره و جسرى كه براى بستن بر آب ارس همراه داشت بار كرده روانه شد و قريب به صبح به نيمفرسنگى آب ارس رسيده براى بستن جسر فوجى از لشكر نظام را مقدمة روانه نمود و خود به آهستگى طى مسافت نموده در مدت سه ساعت مهندسين و لشكر نظام كه پيش آمده بودند جسر را بسته ژنرال بسقويچ به كنار جسر با لشكرهاى خود رسيد و از طرف لشكر ايران قريب به چهارصد پانصد سوار به طرز قراولى پيش رفته خود را به سوار قزاق روسيه نمودند و از آن طرف سركردگان سوارهء قزاق كه مخبر از حقيقت كار بودند قدرى سوار پيش فرستاده