جمعيت طوالش به اردو حاضر و بعد از استماع به آنچه حكم ثانى رسد معمول دارد .
اين دعاگو چنانكه در جاى خود مذكور مىنمايد به خدمات مقرره اشتغال نمود ، نايب السلطنه بعد از بيست روز توقف و رسيدن سوارهء بابان و اردلان و رسيدن سوارهء شاهيسون و دويران عراق و افواج نظام خمسه روانهء خوى شدند و در خلال اين احوال خبر رسيد كه ژنرال روس با جمعيت مأموره به اوچ كليسا رسيده بعد از دو سه روز وقف به كنار ايروان آمده مشغول محاصرهء ايروان شدهاند .
نايب السلطنه اخبارات را به دارالخلافه عرض كرده خود به تعجيل روانهء كنار ارس و محال گچلر شده به محصورين ايروان خبر آمدن خود را رسانيده امر به صبر و ثبات فرمودند و به حسين خان سردار نيز كه در خارج ايروان بود حكم شد كه از حوالى اردوى روس دور نشود . در اين بين خبر رسيد كه سردار اعظم ژنرال بسقويچ نيز با سى هزار صالدات و چهل عراده توپ كوچ بر كوچ از تفليس حركت كرده وارد مملكت ايروان شده .
نايب السلطنه اين اخبار را به عرض خاقان مغفور رسانيده استدعا كرده بود كه خاقان مغفور به سلطانيه آمده در آن مكان توقف فرمايند و از آنجا به فرستادن كمك و تدارك جنگ به تقويت لشكر آذربايجان پرتو التفات اندازند چه اگر موكب همايون وارد آذربايجان شود بايد اين مشت رعيت مشغول خدمتكارى اردوى همايون بوده از رسانيدن سيورسات و تداركات به اردوى نايب السلطنه عاجز خواهند آمد و در اين سال كه غله فى الجمله تسعيرى دارد براى لشكريان سرحد كار تنگ خواهد شد .
بعد از وصول اين عرايض امناى دولت خاقان مغفور جميع آنچه را كه از نايب السلطنه در خدمت خاقان مغفور به دفعات معروض داشته بودند به دستآويز اين طرز استدعا و اظهار مصلحتبينى كه از طرف نايب السلطنه در اين مقام شده بود به صورت صدق و راستى جلوه داده و در مقام اثبات مستدعيات كاذبانهء خود برآمدند و اردوى خاقان مغفور را حركت داده وقتى نايب السلطنه خبردار شد كه موكب همايون به چمن اوجان كه هشت فرسخى تبريز است رسيده بود استدعاى توقف در آن مكان را نمودند ، باز مسموع نيفتاده كوچ بر كوچ از كنار تبريز گذشته روانهء دار الصفاى خوى شدند و
تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 82
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٨٢