بوده و اميرزاده فيروز ميرزا به عزم تسخير مملكت فارس روانه شده امر مملكتهاى سر راه را مثل قم و كاشان منتظم ساخته وارد مملكت اصفهان شدند و در مملكت اصفهان نيز نواب و عمال گذاشته روانهء فارس گرديدند و شجاع السلطنه حسنعلى ميرزا از طرف فرمانفرما با لشكريان خود به يزدخواست رسيده عازم مملكت اصفهان بود كه در آن موضع به لشكريان آذربايجان برخورده مستعد قتال و جدال آمدند . روز ديگر صفوف طرفين آراسته شده پا در ميدان مقابله و مقاتله گذاشتند و حربى صعب واقع شده لشكريان فارس از كشش و كوشش عاجز آمده با شجاع السلطنه رو به گريز نهاده به فارس رفتند و بعضى از پسران فرمانفرما با مادر رضا قلى ميرزا كه صبيهء امام قلى خان افشار و منكوحهء فرمانفرما بود آنچه مقدور و ميسور شد از اموال و امتعه برداشته راه بنادر فارس و دولت انگليس را پيش گرفتند و رفتند و فرمانفرما و شجاع السلطنه در فارس توقف نموده اين دعاگوى دولت سبب توقف را در قلعهء اردبيل از شجاع السلطنه پرسيده در جواب گفت كه معتمد الدوله منوچهر خان به ما دروغ گفت و ما را فريب داد . گفتم چه دروغ گفت در جواب گفتند كه بعد از جنگ يزدخواست به ما نوشت كه من لشكريان آذربايجان را فريب داده به همراه خود به فارس مىآورم و با شما همان قرآن و قسم است كه سابقا به ميان گذاشتهايم به هيچ وجه خيانت نخواهم كرد شما به خاطرجمعى تمام در دارالعلم شيراز باشيد كه بعد از رسيدن ما كار به مدعاى شما خواهد شد . ما هم اين كلمه را از معتمد الدوله اعتماد نموده نشستيم . القصه بعد از جنگ يزدخواست لشكريان آذربايجان به تعجيل تمام رانده وارد دارالعلم شيراز شدند فرمانفرما در تالار ديوانخانه به طرز خاص معين نشسته و شجاع السلطنه شمشير به كمر بسته در ميان ديوانخانه به طرز سلام ايستاده در خيال هردو آنكه فيروز ميرزا و معتمد الدوله و مستر لنزى با لشكريان آذربايجان آمده به طرز خدمتكاران و فرمانبران مشغول به خدمت خواهند شد بلكه در همين مجلس تصديق و تمكين سلطنت فرمانفرما را خواهند نمود و از همين مجلس ابتداى خدمتگزارى و جاننثارى را خواهند گذاشت ايشان به اين خيال و به اين احوال بودند كه اميرزاده فيروز ميرزا با مأمورين وارد ديوانخانهء فارس شده سلام كرنشى نموده يك فوج سرباز نيز وارد ديوانخانه شده و شمشير از كمر شجاع السلطنه گشوده و عذر از
تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 233
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٢٣٣