شاهانه به حال بازماندگان نايب السلطنه انداخته حاجيه مريم خانم را كه صبيهء خاقان مغفور و كوچ اللّه يار خان آصف الدوله بود براى تسلى والدهء پادشاه مرحوم و اولاد اناثيهء نايب السلطنه مأمور آذربايجان فرمودند و ميرزا محمد خان پسر آصف الدوله را با خلاع فاخره و فرامين مرحمت آيين براى اميرزادگان آذربايجان از بزرگ و كوچك نوشته ارسال داشتند و محمد خان امير نظام پس از شنيدن ورود مأمورين به خمسه و قاپلان كوه به اعزاز و احترام ايشان در لوازم استقبال كوشيده به اين دعاگوى دولت شاهى نيز اعلام نمود كه قبل از عيد در دارالسلطنهء تبريز حاضر شده و در هنگام ورود مأمورين در استقبال خلعت پادشاهى با ساير اميرزادگان همراه باشد ، اين دعاگوى دولت نيز وارد تبريز شده و در منزل محمد خان امير نظام منزل نموده به قانون بندگان و خدمتكاران به خدمت والدهء پادشاه مرحوم رسيده و از آنجا به شرف آستانبوسى پادشاه جهان مايهء امن و امان السلطان بن السلطان و الخاقان بن الخاقان ناصر الدين پادشاه خلد اللّه ملكه كه در صغر سن بودند مشرف شده و پس از آستانبوسى و مرخصى همعنان اميرزاده بهرام ميرزا و اميرزاده فريدون ميرزا شده تا مكانى كه موسوم به خلعتپوشان است و عمارت مختصرى از بناهاى نايب السلطنهء مرحوم در آنجا مىباشد به استقبال مأمورين رفته به لوازم و آداب بندگى كوشيد و در دارالسلطنهء تبريز در منزل اميرزاده بهرام ميرزا همهء اميرزادگان جمع شده و شاهزاده ملك قاسم ميرزا نيز تشريففرما شده ميرزا محمد خان فرامين و خلاع پادشاهانه را در آنجا به هريك جداجدا رسانيده و همگى زبان شكرگزارى به سلامتى وجود خاقان گشودند .
مجلس به آداب مناسب به انجام رسيد و شب عيد نوروز در دارالسلطنهء تبريز مانده و پس از انجام عيد سعيد نوروزى دو روز در ديوانخانهء مباركه نايب السلطنه در حضور اميرزاده فريدون ميرزا محمد خان امير نظام دستورالعمل ماليات خوى و اروميه و سلدوز را از جمع و خرج ولايتى به استحضار مستوفيان تبريز نوشته به قانون همه ساله مهر نموده به دست اين دعاگوى دولت داده اين دعاگو را روانهء ولايت خود نمود و ميرزا محمد خان و والدهاش حاجيه مريم خانم نيز با عرايض اخلاص و عبوديت از طرف جميع اميرزادگان و خوانين آذربايجان روانهء دارالخلافه شدند و ميرزا محمد خان به
تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 203
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٢٠٣