جمع سركار نايب السلطنه فرموده از دارالخلافه مرخص و روانهء مشهد مقدس ساختند .
نايب السلطنه از راه فيروزكوه و كالپوش عازم مملكت خراسان شده بعد از طى منازل وارد مشهد مقدس و به آستانبوسى امام هشتم عليه و على آبائه السلام مشرف شدند و نيز از دارالخلافه حكم فرموده بودند كه نواب اميرزاده احمد ميرزا كه از طرف پادشاه مرحوم به نيابت مشهد مقدس سرافراز بوده خلعت و فرمان التفات را كه از خاقان مغفور به جهت پادشاه مرحوم مرحمت شده با توپهاى بزرگ قلعهكوب و خمپارهها كه در مشهد مقدس موجود بود با قورخانه خدمت پادشاه مرحوم رساند .
اميرزاده احمد ميرزا حسبالفرمان قبل از ورود نايب السلطنه به مأموريت خود عمل نموده در بين راه كوهستان به اردوى مبارك رسيد و به اميرزاده قهرمان ميرزا نيز حكم شد كه از خطهء يزد به راه طبس حركت كرده مير على نقى خان را با تفنگچيان طبس برداشته به اردوى هرات ملحق شود . چون وقايع هرات چنانكه مسطور شد به عرض سركار نايب السلطنه رسيد دانستند كه كار هراتيان قوتى دارد و به آنقدر اردو كه در هرات موجود است تسخير هرات به سهولت ممكن نيست .
با وجود شدت ناخوشى كه بر مزاج مبارك استيلا داشت خواستند كه به نفس نفيس همايون به طرف هرات حركت فرمايند ، ميرزا ابو القاسم قائممقام با وجود استيلاى ضعف و ناخوشى به هيچگونه مصلحت نمىديد كه سركار نايب السلطنه به مشقت حركت سفر اقدام فرمايند و خود نيز دورى از خدمت سركار نايب السلطنه را مصلحت كار خود نمىديد . سركار نايب السلطنه حكما و حتما بر يكى از اين دو كار عازم و جازم شدند كه يا خود به وجود شريف رنج سفر را متحمل شوند يا قائممقام لشكر را برداشته روانه شود و تخت روان حاضر فرموده به سبب اهمال قائممقام در رفتن هرات سوار شده تا بيرون شهر كه مقر اردوى همايون بود تشريف بردند . قائممقام به يقين دانست كه چاره جز حركت به سمت هرات نيست ، خدمت نايب السلطنه رسيده متقبل و متعهد بردن اردو شد . نايب السلطنه به شهر معاودت فرمودند ، قائممقام با هشت هزار نفر و هشت عراده توپ روانهء هرات شد و در منزل تربت جام اميرزاده قهرمان ميرزا با تفنگچيان طبس به اردوى ميرزا ابو القاسم قائممقام رسيده كوچبركوچ حركت كرده در
تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 186
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص١٨٦