خوشدلى و خرمى به پايان رسيد .
ذكر شمهاى از احوال مملكت خراسان و كيفيت آن سامان
در اوايل دولت خاقان مغفور بعد از مراجعت ولى خان قاجار كه از طرف پادشاه سعيد شهيد با شش هزار نفر در مشهد مقدس رضوى به طرز مستحفظ و ساخلو بود نادر ميرزا ولد شاهرخ ميرزا ولد رضا قلى ميرزا ولد نادر شاه افشار كه از نهيب سطوت لشكريان پادشاه سعيد شهيد دربهدر ديار آوارگى شده بود از هرات عود نموده مشهد مقدس را به حيطهء تصرف خود درآورد و تا شش سال آن ولايت را محل آشوب و غوغا نمود چنان چه در كتاب مآثر سلطانى به تفضيل مذكور است .
پس از گرفتارى او به دست لشكريان خاقان مغفور و قتل او در دارالخلافهء تهران در حضور خاقان دو سال مملكت خراسان را به حسين خان سردار مرحمت فرمودند و او نيز به قدر عقل و ادراك خود صورت نظمى به آن ولايت داده بود و پس از مأموريت حسين خان سردار به حكومت و حراست مملكت ايروان شاهزاده محمد ولى ميرزا را خاقان مغفور والى مملكت خراسان فرمودند و شاهزادهء مذكور نيز به خراسان رفته خوانين آن مملكت را در اوايل حال با خود رام ساخته چند سالى به نحوى گذران فرموده بعد از چندى كه عيسى خان تربتى « 1 » را به قتل رسانيد خوانين سركش خراسان اتفاق كرده شاهزاده را در مشهد مقدس بىاختيار كرده محبوس نمودند و خواستند كه به قتل شاهزاده اقدام نمايند ، خوف و سطوت خاقان مغفور مانع اين اراده شد بالاخره عذر شاهزاده را از مملكت خراسان خواسته و روانهء دارالخلافهاش ساختند و او به عذرهاى ناموجه در خدمت خاقان مغفور متعذر آمدند .
خاقان مغفور شاهزاده حسنعلى ميرزا را شجاع السلطنه لقب داده به خراسانش فرستادند و ايشان نيز به خراسان رفته تدبيرى كه در انتظام آن مملكت فرمودند آن بود كه
هامش
( 1 ) . عيسى خان غلط ناسخ است ، اسحق خان قرايى تربتى را شاهزاده محمد ولى ميرزا در مشهد مقدس به قتل رسانيد اسحق خان خود اول سلسله بود ، آباء و اجداد او رعيت و بسيار تنگدست بودند مشاراليه با جوهر ذاتى ترقى كرد و در خراسان مقتدر شد ، از حكومت شاهزاده اسمى داشت - جميع خوانين خراسان تابع امر و نهى اسحق خان بودند - پس از قتل او خراسان پرآشوب شد ( نادر ) .