مجتهد العصر و الزمانى جمع آمدند و ميرزاى مجتهد را از دولتسراى خود به مسجد جامع برده دروب اسواق و خانات را بسته به مسجد جامع مجتمع گشتند و كثرت و غوغاى عظيم از عام و خواص در مسجد پيدا آمد .
امناى دولت از شنيدن اين اخبار ابواب ارگ مباركه را بسته و مستحفظ گذاشته از غوغاى عوام محترز آمدند و مجتهد العصر و الزمانى كسان به نزد ژنرال گريبايدوف فرستاده و از او دوباره خواهش استرداد اناثيهء اسلام را نمودند و گريبايدوف نيز كسان خود را كه قريب به دويست نفر بودند جمع آورده به حفظ خانهء خود مشغول شده كسان ميرزاى مجتهد را به عتابهاى درشت و خطابهاى سخت مخاطب ساخته معاودت داد .
اهل اسلام از شنيدن اين جواب به اضطراب افتادند ، خاقان مغفور كس فرستاده اهل اسلام را از اين حركت منع نمودند و عوام الناس فرستادگان خاقان را فىالجمله سرزنش كرده معاودت دادند و بار ديگر ميرزاى مجتهد رحمه اللّه كسان به نزد ايلچى فرستاده خواهش سابق را مكرر ساختند و در اين نوبت آغا يعقوب ناپاك با يك دو نفر از كسان ايلچى در حضور گريبايدوف سخنان مرتدانه گفته و دست به تفنگ گشودند و دو سه نفر از اهل اسلام را كه جناب ميرزا فرستاده بود مقتول ساخته ساير خدمتكاران ايلچى نيز از بام و ديوارهاى خانه بناى تفنگاندازى گذاشته جمعى از اهل اسلام را مجروح ساختند .
چون عوام الناس كه در مسجد جامع جمع آمده بودند كار را بدين منوال ديدند و دستهدسته فوجفوج از مسجد جامع روى به خانهء ايلچى گذاشته به استيصال وجود ژنرال گريبايدوف و اعوان اوجازم شدند و خاقان مغفور بعد از شنيدن اين خبر ظل السلطان را با جمعى از ارگ بيرون فرستادند خواستند كه به ممانعت عوام مشغول شوند عوام الناس از ديدن احوال كسان ظل السلطان را در كوچهها به سنگ و چوب گرفته هجوم بر سر خانهء ايلچى آوردند و كسان ايلچى نيز هفتاد هشتاد نفر از مسلمان را به ضرب گلوله مقتول ساختند .
بالجمله مسلمانان به خانهء ايلچى ريخته گريبايدوف را با جميع كسان او سواى يك نفر نايب ايلچى كه به خانهء مسلمانى پناه برده و محفوظ مانده بود جميعا مقتول شدند و
تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 130
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص١٣٠