كار خود بودند و امرى در نظر سواى رسيدن خبر دارالخلافه نداشتند و با اين بىسامانى تا به ولايت گروس رفتند و در آنجا چاپار از دارالخلافه رسيده معلوم شد كه خاقان مغفور بعد از استماع برهم خوردگى مجلس دهخوارقان و محقق شدن حركت ژنرال بسقويچ از تبريز به عزم عراق خوشآمدگويان مجلس همايون را به بىاعتنايى ادب فرموده و شش كرور تنخواه همراه معتمد الدوله منوچهر خان روانه داشتهاند و فرامين التفات آئين براى نايب السلطنه فرستادهاند .
نايب السلطنه را بعد از رسيدن اين اخبار رفع حزن و ملال شده روى به طرف قاپلان كوه و محال گرمرود گذاشتند و چاپار نزد ژنرال بسقويچ فرستاده حقيقت را اعلام داشتند و ژنرال بسقويچ بعد از ورود به تبريز چند روزى توقف نموده با لشكر سنگين در آن زمستان سخت از تبريز بيرون آمده به عزم عراق روانه شده بود كه در منزل اوجان و صومعه خبر رسيدن تنخواه رسيده از آنجا به قريهء تركمانچاى آمده و به نايب السلطنه مراسله نوشته استدعاى وصول ايشان را به قريهء تركمانچاى نموده و در همهء مكان لشكرهاى خود را از حركت به سمت عراق بازداشته منتظر وصول نايب السلطنه گرديد و نايب السلطنه نيز با وجود زحمت ناخوشى به هر نوعى كه بود به تركمانچاى نزول فرمود و اميرزاده بهرام ميرزا را با اردو حكم به توقف در محال گروس كرده و اميرزاده خسرو ميرزا را از ملتزمين ركاب گردانيد ، منوچهر خان معتمد الدوله نيز با تنخواه رسيد و آصف الدوله نيز از تبريز احضار شده مجلس گفتگو منعقد گرديد و شروط و اركانى كه در دهخوارقان تحرير شده بود بيرون نويس شده و مهمانى عظيم منعقد شده و سفراى دولت انگليس چنانكه در دهخوارقان حاضر بودند در آنجا نيز حاضر شده صورتهاى مصالحهنامه از طرف دولت ايران به مهر نايب السلطنه مزين شده و از طرف دولت روس به مهر ژنرال بسقويچ رسيده در مجلس مهمانى به اعزاز و احترام تمام تبديل صورت مصالحهنامه از طرف دولت ايران به مهر نايب السلطنه مزين شده و از طرف دولت روس به مهر ژنرال بسقويچ رسيده در مجلس مهمانى به اعزاز و احترام تمام تبديل صورت مصالحهنامه را نمودند به اين معنى كه ژنرال بسقويچ صورت صلحنامهء ممهور به مهر نايب السلطنه از وكلاى دولت ايران گرفته و نايب السلطنه نيز صورت صلحنامه ممهور به مهر ژنرال بسقويچ را از وكلاى آن دولت بازيافت نموده زبان به مبارك باد گشودند و سه روز و سه شب به انداختن توپ و آتشبازى عيش و شادمانى نمودند .
تاريخ نو ( شامل حوادث دوره قاجاريه ) ( فارسى ) — صفحة 118
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص١١٨