الشاعر ، وفات رافع بن خديج انصارى به قولى و عوف بن مالك انصارى صحابى .
[ سنه 72 هجرى - سنه 691 مسيحى ]
آسيا - فرستادن عبد الملك بن مروان حجّاج بن يوسف ثقفى را با لشكرى به مكّه به جنگ عبد اللّه زبير و آمدن حجّاج در جمادى الاولى به طايف و جنگهاى عديده فيما بين لشكر حجاج و جيش ابن زبير و محصور كردن حجاج ابن زبير را در مكّه و نصب منجنيق و انداختن سنگ به بيت اللّه الحرام و محاصره در كار بود كه سال بسر رسيد ، خروج ابى فريك « 1 » خارجى از بنى قيس بن ثعلبه و غلبهء او بر بحرين و كشتن نجدة بن عامر حنفى را ، مقاتله ابن خازم با بكير بن وسّاج كه از جانب او حكومت مرو داشت و قبول دعوت عبد الملك كرده بود و كشته شدن ابن خازم و ولايت بكير در خراسان ، فوت عبيدة السّلمانى از اصحاب علّى عليه السّلام .
[ سنه 73 هجرى - سنه 692 مسيحى ]
آسيا - كشته شدن عبد اللّه بن زبير در مقاتلهء با حجّاج پس از هفتماه جنگ در ماه جمادى الثانيه ، و عمر ابن زبير هفتاد و سه سال و اوّل مولودى بود كه بعد از هجرت از مهاجرين متولد شد و مدّت خلافتش نه سال ، بيعت اهل حجاز و يمن با عبد الملك و اجتماع ناس بر اطاعت او ، وفات عبد اللّه بن عمر بن خطّاب سه ماه بعد از كشته شدن ابن زبير ، ولايت محمّد بن مروان برادر عبد الملك در جزيره وارمينيّه ، رفتن عساكر بصره و كوفه به جنگ ابو فريك « 2 » و كشتن او ، عزل كردن عبد الملك خالد بن عبد اللّه را از حكمرانى بصره و نصب كردن بشر را به جاى او كه ولايت كوفه را نيز داشت ، وفات اسماء دختر ابو بكر معروف به ذات النطاقين كه مادر عبد اللّه بن زبير بود ، كشته شدن عبد الرحمن بن عثمان بن عبيد اللّه كه پسر برادر طلحة بن عبيد اللّه بود و با ابن زبير كشته شد .
اروپا - جنگ كردن محمّد بن مروان با روميها و شكست دادن آنها ، جنگ عثمان بن وليد با روميها از طرف ارمينيه .
هامش
( 1 و 2 ) . كامل : ابى فديك الخارجى .