ديگر از سران سپاه ابن زياد به كوفه نزد مختار و فرستادن مختار آن سرها را با سى هزار دينار به مكّه نزد محمّد بن حنفيّه و مصفّى شدن تمام ولايت كوفه تامد اين و ديار ربيعه و غيره مختار را ، والى كردن عبد اللّه بن زبير مصعب برادر خود را به بصره و طلبيدن مصعب مهلب بن ابى صفره را از خراسان و همراهى كردن او را با عساكر بيشمار به فتح كوفه و جنگ با مختار ، و قتال شديد لشكر مصعب با جيش مختار و مغلوب شدن عساكر مختار ، داخل شدن مصعب به كوفه و محاصره مختار در قصر دار الاماره و جنگ كردن مختار تا وقتى كه كشته شد ، و مقتول شدن تبعهء مختار كه هفت يا ششهزار نفر بودند ، كشته شدن عمر بن علّى بن ابيطالب عليه السّلام درين جنگ كه با قشون مصعب همراهى داشت ، فرستادن مصعب سر مختار را با فتح نامه به مكّه نزد برادر خود عبد اللّه بن زبير ، فوت احنف بن قيس تابعى در كوفه ، و بعضى فوت احنف را در سال هفتاد و يك برخى در سال شصت و نه نوشتهاند ، و احنف ابو بحر الضحّاك بن قيس بن معاوية بن حصين بن عباده است كه معروف به احنف شده و در حلم ضرب المثل مىباشد ، عزل مصعب از ولايت عراق به حكم عبد اللّه بن زبير و نصب حمزة بن عبد اللّه به جاى او بقولى .
اروپا - معاهده ژوستين امپراطور قسطنطنيه با عبد الملك بن مروان به اينكه طايفه مرنيت كه عيسوى مذهب متعصّب و در كوهستان شامات سكنى داشتند با مسلمانان جنگ نكنند ( فرانك ) پپن نامى بدون اينكه لقب سلطنت قبول كند در اينمملكت سلطنت مىنمايد و اولاد سلاطين قديم را بىدخل مىسازد .
[ سنه 68 هجرى - سنه 687 مسيحى ]
آسيا - عزل حمزة بن عبد اللّه از ولايت عراق و نصب مصعب به جاى او و مراجعت مصعب به اينولايت ، حرب عساكر ابن زبير با خوارج در فارس و عراق ، مقاتله عتاب بن ورقاء الرّياحى كه از جانب مصعب حكومت اصفهان داشت با اهل رى كه معاونت خوارج نموده بودند و فتح كردن عتاب رى را به غلبه ، مقاتلهء عبيد اللّه بن الحرّ الجعفى با عساكر عبيد اللّه بن زياد به قصد ترويج امر عبد الملك بن مروان و مغلوبشدن و هلاكت او ، اجتماع چهار لوا در عرفات كه يكى از ابن حنيفّه ، و ديگرى از ابن زبير و سيّمى از بنى اميّه ، و چهارمى از نجدهء حرورى بود ، وفات عبد اللّه بن عبّاس عمّ حضرت رسول ( ص ) بقولى ، وفات واقد الليثى كه اسمش حارث بن مالك بود ، وفات ابو شريح