[ سنه 51 هجرى - سنه 671 مسيحى ]
آسيا - مخالفت حجر بن عدى از دوستان على بن ابيطالب عليه السّلام با معاويه و زياد بن سميّه ، كه آخرالامر با اصحاب خود كشته شد ، كشته شدن عمرو بن الحمق و متابعين او نيز ، دادن زياد بن سميّه حكومت خراسان را به ربيع بن زياد الحارثى ، كوچانيدن پنجاه هزار نفر بصرى و كوفى را با اهل و عيال به همراهى ربيع به خراسان و غلبه بر بلخ صلحا بعد از آنكه خودسرى مينمودند ، و غلبه بر قهستان قهرا ، فوت جرير بن عبد اللّه بجلى به قولى ، فوت ميمونة بنت الحارث از زوجات حضرت رسول ( ص ) به قولى ، كشته شدن سعيد بن زيد از عشره مبشرّه بامر معوية .
[ سنه 52 هجرى - سنه 672 مسيحى ]
آسيا - خروج زياد بن خراش عجلى و فرستادن زياد بن سميّه ، سعد بن حذيفه را با جماعتى به دفع او و مقاتله كردن در ارض مسكن از سواد و رفتن . ازين محلّ ، خروج معاذ طائى بر زياد و كشته شدن او به قولى ، فوت عمران بن الحصين الخزاعى در بصره فوت كعب بن عجره .
اروپا - جنگ سفيان بن عوف اسدى در روم و ماندن فصل زمستان در خاك روم و وفات او در آنجا به قولى ، بعضى گفتهاند بسر بن ابى ارطاة در اين سال در زمستان با سفيان بن عوف در خاك روم بود ، و محمّد بن عبد اللّه ثقفى در تابستان با روميها جنگ كرد ، اصّح روايات اينست كه در اينسال يزيد بن معويه شهر قسطنطنيه را محاصره كرد و درين محاصره يكنوع فشنگ آتشين كه به ( آتش كرژوا ) معروف بود به كار برده ولى بفتح قسطنطنيه نايل نشد ( آتش كرژوا بمعنى آتش يونانيانست و مخترع آن كالى نيك نامى از اهل يونان بوده كه در شام سكنى داشته و آن عبارتست از اختلاط بعضى مواد محترقه از قبيل سندروس و نفت و غيره كه دخلى به اجزاى باروط ندارد و در آب هم ميسوزد و در مائه هفتم مخصوصا براى سوزانيدن سفاين جنگى اعراب اختراع شده بود ) .
[ سنه 53 هجرى - سنه 672 مسيحى ]
آسيا - فوت زياد بن سميّه ، فوت ربيع بن زياد حارثى كه از جانب زياد عامل خراسان