مستورد به شمشير معقل ، عامل كردن عبد اللّه بن [ عامر ] عبد الرّحمن بن سمره را به سجستان و جنگ او با اهل سجستان كه صغيان كرده بودند ، و راندن تا كابل ، و گرفتن اينشهر را به غلبه و رفتن به بست و گرفتن بست را نيز به غلبه و فتح كردن ساير نواحى سجستان را جنگ عبد اللّه بن سوّار العبدى در قيقان از سند به امر عبد اللّه بن عامر و بعضى گفتهاند به امر معاويه ، عزل كردن عبد اللّه بن عامر قيس بن هشيم بن قيس « 1 » را از خراسان و عامل كردن عبد اللّه بن حازم را به جاى او ، فوت عبد اللّه بن سلام .
[ سنه 44 هجرى - سنه 664 مسيحى ]
آسيا - عزل عبد اللّه بن عامر از بصره ، استلحاق معاويه زياد بن سميّه را ، يعنى قبول كردن كه او پسر ابو سفيان است ، جنگ مهلب بن ابى صفره در ثغرسند و آمدن به نبّة و اهواز و مقاتله با دشمن در اينحدود ، فتح كردن عبد الرّحمن كابل را . ساختن مروان بن حكم مقصورهاى در مدينه و اين اوّل مقصورهايست كه در مدينه ساخته شد ، فوت ام حبيبه دختر ابو سفيان از زوجات حضرت رسول ( ص ) مقتول شدن رفاعة عدوّى بصرى از عدى رباب ، وفات ابو موسى اشعرى .
[ سنه 45 هجرى - سنه 665 مسيحى ]
آسيا - ولايت حارث بن عبد اللّه ازدى در بصره كه پس از چهارماه معزول شد ، ولايت زياد بن سميّه در بصره كه خراسان و سجستان و هند و بحرين نيز ابو ابجمع او شده و او كار سلطنت معاويه را نهايت محكم نمود و اهل بصره را از فسق و فجور نهى كرد ، فوت زيد بن ثابت الانصارى و بعضى فوت زيد را در سال پنجاه و پنج گفتهاند ، فوت سلمة بن سلامة بن وقش الانصارى ، فوت ثابت بن ضحّاك بن خليفة الكلايى از اصحاب شجره .
[ سنه 46 هجرى - سنه 666 مسيحى ]
آسيا - مراجعت عبد اللّه بن خالد بن وليد « 2 » از روم و مسموم شدن او در حمص به دست
هامش
( 1 ) . در كامل : قيس بن الهيثم القيسى .
( 2 ) . در كامل : عبد الرحمن بن خالد بن وليد و همين صحيح است .