او بود ، كشته شدن خليفهء ثانى بدست ابو لؤلؤة غلام مغيرة بن شعبه در اواخر ماه ذيحجه ، فتح كردن معاويه عسقلان را ، وفات قتادة بن نعمان الانصارى ، وفات عويم بن ساعدة الانصارى ، وفات سهيل بن رافع الانصارى ، و واقد بن عبد اللّه التّميمى و ابو جندل بن سهيل بن عمرو ، و برادر او عبد اللّه و ابو خالد حارث بن قيس بن خالد ، و ابو خراش هذلى شاعر ، و غيلان بن سلمة الثقفى و صعب بن جثامة بن قيس اللّيشى ، وقوع زلزله در خراسان كه هفتاد روز طول كشيد .
[ سنه 24 هجرى - سنه 644 مسيحى ]
آسيا - بيعت مسلمين با خليفهء سيّم در سيّم محرّم . و بعضى چهار روز قبل از اينروز را گفتهاند ، عزل شدن مغيرة بن شعبه از ولايت كوفه و والى شدن سعد بن ابى وقاص بر اينولايت ، بعضى را عقيده اينست كه يكسال عمّالى كه از جانب خليفه ثانى در ولايات عامل بودند در عمل خود مستقّل و مشغول مىبودند ، پس از انقضاى مدّت يكسال خليفه سيّم آنها را عزل و نصب كرده و تغيير و تبديل داد ، در صورت صحّت اين روايت عزل شدن مغيرة بن شعبه از ولايت كوفه از حوادث و وقايع سال بيست و پنجم مىباشد . درهرحال پس از عزل مغيرة سعد بن ابى وقاص به جاى او ولايت يافت . حج كردن خليفه سيّم با جماعتى از مسلمين ، بعضى گفتهاند مسلمين را در اين حجّ عبد الرّحمن بن عوف به امر خليفهء سيّم همراهى نمود ، وفات عبد اللّه بن كعب انصارى و سراقة بن مالك بن جعشم المدلجى ، و بعضى وفات سراقه را در غير اين سال نوشتهاند . چند فتح از فتوحات كه قبل ازين سنه نگاشته شده مورّخين به اينسال نسبت دادهاند چنان كه ابن اثير صاحب كامل التوّاريخ بدينمطلب اشاره نموده است و ما نيز پيش از اين اجمالا ذكرى از اين فقره كرديم .
افريقا - عزل عمرو بن عاص از ولايت مصر و نصب عبد اللّه برادر رضاعى عثمان به جاى او به روايت اصّح و اين عبد اللّه پسر سعد بن ابى سرح است .
[ سنه 25 هجرى - سنه 645 مسيحى ]
آسيا - عزل سعد بن ابى وقاص از ولايت كوفه و نصب وليد بن عقبه به جاى او . طغيان اهل آذربايجان و مصالحه نمودن آنها ثانيا با وليد بن عقبه ، مقاتله عساكر اسلام با اهل ارمن و مصالحه كردن با آنها ، جنگ كردن معاوية با اهل روم ، و پس از مراجعت مامور نمودن يزيد بن حرّ عبسى را به همين غزوه و خراب نمودن اوقلاع فيما بين طرسوس و انطاكيه را ، فرستادن عمرو بن