رامهرمز به تستر « 1 » و فتح لشكر اسلام رامهرمز را ، اجتماع مسلمين به ظاهر تستر و مقاتله شديد با لشكر عجم و هرمزان ، به طول انجاميدن مقاتله و محاصره ، كشته شدن بسيارى از مسلمين ، و به قتل آوردن هرمزان براء بن مالك و مجزاة بن ثور را ، و شهادت محمّد بن جعفر بن ابيطالب ( ع ) ، غلبه نمودن لشكر اسلام بعد از چند ماه ، فتح قلعه تستر و اسير نمودن هرمزان ، و رسيدن غنايم فراوان به مسلمين ، فرستادن خمس غنايم و هرمزان را نزد عمر ، فتح كردن لشكر اسلام به غلبه بعد از مقاتلات بسيار حصار سوس را به سعى ابى سيرة بن رهم و ذر بن عبد اللّه ، يافتن جسد دانيال نبى ( ع ) را در سُوس و اطلاع دادن به عمر و امر نمودن به دفن آن ، فتح نمودن ابى سيرة بن رهم جنديسابور را ، حج كردن عمر در اين سنه ، رفتن لشكر اسلام در اين سنه به جانب كرمان از فارس . بنابر بعضى از روايات فتح بيت المقدس به دست عمرو بن عاص در اين سال بود ، و سُفزن يوس كشيش بزرگ بيت المقدس شهر بيت المقدس را به شخص خليفه دويّم عمر تسليم كرد . بناى مسجد اسلام در شهر بيت المقدس .
اروپا - فوت دكبر پادشاه فرانك .
[ سنه 18 هجرى - سنه 639 مسيحى ]
آسيا - وقوع قحطى و گرانى اين سنه در حجاز ، فرستادن عمر نزد امراء شام براى فرستادن اطعمه و غلّه به مدينه ، آمدن ابو عبيده با چهارهزار راحلهء طعام به مدينه و معاودت او بر سر عمل خود ، فرستادن عمرو عاص از ديار قلزم اطعمه فراوان به مدينه و ارزان شدن اطعمه به قيمت مصر . وزيدن بادهاى شديد كه مىپاشيد خاكى مثل خاكستر ، و به اين واسطه اين سنه را عام الرّماد گفتند ، گويند در اين سنه از خشكى و بىگياهى همه وحوش بريّه و جبليه آتش گشتند ، وقوع طاعون عمواس در شام كه گويند بيست و پنجهزار نفر در شام از طاعون هلاك شدند . وفات ابى عبيدة بن الجرّاح امير لشكر اسلام در شام به طاعون ، وفات معاذ بن جبل در شام به طاعون ، وفات سهيل بن عمر در شام به طاعون ، وفات يزيد بن ابى سفيان در دمشق به طاعون ، وفات عتبة بن سهيل نيز در شام ، وفات حارث بن هشام در شام به طاعون ، وفات عامر بن غيلان الثّقفى به طاعون . رفتن عمر در اينسال بعد از طاعون به شام و حكم كردن او در اموال مواريث لشكر اسلام و غيره ، منظّم كردن عمر شامات را ، تقسيم كردن ارزاق و مسدود كردن ثغور شامات را ، و گذاردن على بن ابيطالب عليه السّلام را در مدينه به جاى خود ، معاودت كردن عمر به مدينه در ماه ذيقعده ،
هامش
( 1 ) . تستر معرب شوشتر است . ( مؤلف ) .