اروپا - ( اسپانيول ) پادشاه كاستيل شهر اتيبلا را كه در تصرّف اعراب بود محاصره نمود محصورين به اردوى او نارنجك مىانداختند و توپ داشتند و اين اوّل استعمال باروط است كه در فرنگستان ديده بودند .
[ سنه 656 هجرى - سنه 1258 مسيحى ]
آسيا - استيلاى هلاكوخان بر بغداد و انقراض خلافت و دولت بنى عباس . تبيين آنكه ميان سنّى و شيعه در بغداد چنان كه در نگارش سال قبل ايراد نموديم فتنهء عظيم درگرفت و به حكم ملازمان خليفه محلّهء كرخ را كه اهالى آن شيعه بودند غارت كردند و نسبت به نسوان دست درازى نمودند و بسيارى از سادات بنى حسين كشته شدند . مؤيد الدين ابن علقمى وزير خليفه كه شيعه و از اهل كرخ بود از اين معنى زايد الوصف رنجيده كاغذى به هلاكوخان نوشت و او را تحريك كرد ، هلاكوخان كه از جانب شمس الحكماء نصير الملة والدين خواجه نصير الدين طوسى نيز بدين مطلب ترغيب شده بود متوجه بغداد گرديد و پنجاه هزار نفر از عساكر بغداد را كه به مقابلى او آمده بودند در دو منزلى بغداد چنان شكست داد و بكشت كه زياده از دو نفر جان بدر نبردند و بغداد را محاصره نمود و پس از طول محاصره بگرفت و عساكر او مدّت چهل روز در بغداد قتل و غارت نمودند و خليفه را كه به اتفاق مورّخين به عيش و ملاهى معتاد بلكه مولع بود در نمد پيچيده بماليدند تا انتقال دادند و بساط خلافت بنى عباس كه مدت پانصد و بيست و چهار سال منبسط بود بهم پيچيده شد بلكه به انقراض خلافت و دولت بنى عباس خلافت كليّة منقرض گرديد ، و حكمرانان بعد به اسم سلطنت حكمرانى نمودند و ما جلد اول كتاب منتظم ناصرى را به اين سال ختم مىكنيم زيرا كه اين كتاب تا اين سال سلطنت مذهبى در ملل و ممالك اسلام يا كمال قوّت را داشت يا بىاثر نبود و از اين سال به بعد اگرچه سلاطين اسلام انار الله برهانهم در تشييد دعائم دين مساعى و اقدامات نمودند ولى عنوان خلافت و سلطنت مذهبى نبود ، پادشاه اسلام بودند و بر مقتضاى عقيدهء خالص خود عمل مىنمودند .
بالجمله مدت خلافت المستعصم باللّه عبد اللّه ابو احمد بن المستنصر شانزده سال بود و چون بغداد را هلاكوخان بگرفت پس از چهل روز قتل و غارت ، مردم بغداد را امان دادند و پس از اين فتح فى الحقيقه سلطنت ايران هلاكوخان را شد و لشكر مغول پس