حلوان ، رفتن قعقاع بن عمر به حلوان و وصول وى بقصر شيرين ، و بيرون آمدن خسرسنّوم ، و زينبى دهقان حلوان و مقاتله و غلبهء لشكر اسلام و به قتل آوردن زينبى و فرار خسرسنّوم ، و فتح حلوان به غلبه ، داخل شدن قعقاع به حلوان ، آمدن انطاق از موصل به تكريت با جمعى از روميان و اعراب تغلب و اياد و نمرو شهارجه ، و اطلّاع سعد و نوشتن به عمر و امر كردن عمر سعد را به فرستادن عبد اللّه بن معتم و ربعى بن الافكل « 2 » را با دوازده هزار از لشكر اسلام به تكريت ، محاصره كردن عبد اللّه تكريت را چهل روز ، اتفاق كردن عبد اللّه با اعراب تغلب و اياد و نمرو قبول اسلام نمودن آنها به خفيه ، شبيخون عبد اللّه به تكريت ، ملحق شدن تغلب و اياد به لشكر اسلام ، و قتل نمودن تمام روميان و فتح آنجا به غلبه ، فرستادن عبد اللّه ربعى بن افكل را به موصل و نينوا با اعراب تغلب و اياد و محاصره نمودن آنجا ، و امان خواستن و مصالحه كردن و غنايم به دست آوردن لشكر اسلام و فرستادن خبر فتح را با خمس غنايم نزد سعد و عمر ، اجتماعى جمعى از عجم با آذين بن هرمزان در ماسبذان ، و اطلّاع سعد و فرستادن ضرار بن الخطّاب را با جمعى از لشكر اسلام ، و نزول ضرار در دشت ماسبذان و مقاتله سخت ضرار و اسير نمودن آذين و به قتل رساندن او ، و انهزام اهل آنجا به جبال و امان دادن و جمع نمودن آنها و تاختن ضرار تا سيروان . فرستادن هرقل جمعى از اعراب جزيره را به هيت و اطلّاع سعد و فرستادن مالك بن عتبه و حارث بن يزيد عامرى را به مقابله ايشان ، نازل شدن مالك و حارث به هيت ، رفتن مالك با نصف لشكر به قرقيسيا ، و مصالحهء آنها به جزيه دادن و عود كردن سپاه هيت بهواسطه مصالهء اهل قرقيسيا ، تزويج عبيد اللّه بن عمر صفّيه بنت ابى عبيدة بن مسعود ثقفى خواهر مختار را وفات ماريه مادر ابراهيم بن رسُو اللّه ( ص ) حجّ كردن عمر در اين سنه و گذاردن زيد بن ثابت را به جاى خود .
[ سنه 17 هجرى - سنه 638 مسيحى ]
آسيا - بناى شهر كوفه و شهر بصره از خشت و گل به امر عمرو سعى سعد بن ابى وقاص بعد از آنكه از قصب و نى بود و آتش گرفت اوّل بقعهاى كه بنا شد در اين دو شهر مسجد آنجا بود ، سبب بناى كوفه شكايت لشكر اسلام بود از وخامت آبوهواى
هامش
( 2 ) . طبرى : ربعى بن الافكل العنزى .