گويند اول حكم عمر عزل نمودن خالد بن وليد و نصب ابو عبيده جرّاح بود در سپاه عراق كه بشام رفته بودند - محاصرهء ابو عبيده و خالد دمشق را ، و فتح كردن به غلبه و مصالحه اهل دمشق ، فرستادن خبر به جانب عمر و گذاشتن يزيد بن ابى سفيان را در دمشق ، فتح بسترا « 1 » در شام ، مقاتلهء شديد ابو عبيده در قحل « 2 » و كشتن رئيس آنجا سقلار را و اهزام قشون او گويند عدد روميان هشتاد هزار بود - رفتن ابو عبيده با خالد پس از آن به حمص - فتح كردن يزيد بن ابى سفيان به همراهى معاويه برادر خود مدينهء صيدا واورقه ؟ و جبيل و بيروت را كه ولايات سواحل دمشق است ، فرستادن ابى عبيده ثقفى شرحيل « 3 » بن حسنه را به بيسان ، و مقاتله با بيسانيان و مصالحه آنها با شرحيل « 4 » فرستادن ابو عبيده ثقفى اعور را به طبريه ، و محاصره كردن اعور طبريه را ، و مصالحه اهل آنجا با اعور ، فرستادن عمر مثنى بن حارثه را با جماعتى از مسلمين به عراق ، و امير نمودن ابو عبيده ثقفى را به همراهى و به موجب وصيّت ابى بكر ، رفتن آنها به عراق و وارد شدن به حيره ، فرستادن رستم فرّخزاد از قبل پوراندخت كه تازه پادشاهى عجم يافته بود جابان سردار را به ادقلى فرات « 5 » ، و نرسى را به كسكر - برانگيختن تمام دهاقين فرات را بر مقاتله با مسلمين ، بيرون آمدن ابو عبيدهء ثقفى و مثنى از حيره ، تلافى فئتين به نمارق و مقاتلهء شديد و غلبهء مسلمين و انهزام عجم و دهاقين ، اسير شدن جابان ، رها نمودن ابو عبيده جابان را و اين وقعه نمارق است . مقاتله كردن ابو عبيدهء ثقفى و مثنى در سقاطيهء كسكر « 6 » با عجم و دهاقين به سردارى نرسى و غلبه مسلمين ، فرستادن رستم فرخزاد جالينوس را به امداد نرسى ، ورود جالينوس به باقسثياتا « 7 » آمدن ابو عبيده به باقسثياتا و منهزم كردن مسلمين جالينوس و همراهانش را - ورود جالينوس منهزما بر رستم فرّخزاد و فرستادن رستم بهمن جاذويه را با سپاه فراوان و فيلهاى جنگى و درفش كاويانى بمقاتلهء مسلمين ، و نزول بهمن بر سر جسر ،
هامش
( 1 ) . در معجم البلدان « بسترة بالفتح : و هى مدينة ، و يقال بستيرة » .
( 2 ) . در طبرى فحل ( به كسر فا ) من ارض الاردن . در معجم البلدان بكسر اوله و سكون ثانيه ، اسم موضع بالشام كانت فيه وقعة للمسلمين مع الروم » .
( 3 و 4 ) . در طبرى و متون ديگر : شرحبيل بن حسنه .
( 5 ) . در طبرى : « فرات بادقلى » .
( 6 ) . در طبرى « فالتقوا اسفل من كسكر به مكان يدعى السقاطيه .
( 7 ) . در طبرى دو ضبط دارد : باقسياثا و باقشياثا .