[ سنه 493 هجرى - سنه 1099 مسيحى ]
آسيا - مجاهدين فرنگ كه در به دو حركت هفتصد هزار نفر بودند وقتى كه در اين سال به حوالى بيت المقدس رسيدند زياده از بيست و پنج هزار مرد و هزار و پانصد اسب از آنها باقى نمانده بود خلاصه اين عدّه پس از آنكه سى و نه روز شهر بيت المقدّس را در بند محاصره داشتند در پانزدهم ژانويه اين شهر را فتح كردند . به عقيدهء مورّخين آسيائى فرنگيها شهر بيت المقدّس را در سال قبل فتح نمودهاند . ابو الفدا گويد تنش سلجوقى بيت المقدس را به امير أرتق به اقطاع داده بود همين كه أرتق درگذشت پسران او ايلغازى و سقمان اين بلد را داشتند تا خليفه مصرى در شعبان سنهء چهارصد و هشتاد و نه اين بلد را بطور امان گرفت و سقمان به رها و ايلغارى به عراق رفت . فرنگيها در سال چهارصد و نود و دو بيت المقدس را زياده از چهل روز محاصره كرده تا اين شهر را روز جمعه بيست و دويّم يا بيست و سيّم شعبان بگرفتند و يكهفته در اين شهر مشغول قتل بودند چنان كه زياده از هفتاد هزار نفر از مسلمانان را در مسجد اقصى به قتل رسانيدند و بسيارى از مقتولين از ائمه مسلمين و علما و عبّاد و زهّاد بودند كه در اين بلد مجاورت داشتند و غنايم بيحساب به دست فرنگيها افتاد و فراريهاى مسلمين به بغداد آمدند و استغاثه كردند امّا چون ميان سلاطين سلجوقى خلاف در گرفته بود كسى به اين مطالب اعتنائى ننمود . بالجمله به موجب تواريخ اروپا مجاهدين فرنك بعد از اين فتح كت فروادبوين را پادشاه خود قرار دادند و سلطنت عيسويان در اين طرف دويست سال امتداد يافت . دويست هزار نفر كه از طرف خلفاى مصر به جنگ عيسويان آمده بود در حوالى عسقلان شكست خوردند و اهالى ونيز بندر ژافا را متصرّف شدند . آمدن بركيارق به بغداد و مجدّدا خطبه خواندن به اسم او در اين شهر و روانه شدن به جنگ برادر خود محمّد و جنگ فئتين در حوالى همدان و گريختن بركيارق و فرستادن محمّد به بغداد كه دوباره به اسم او خطبه به خواندند . چون بركيارق منهزم شد به رى آمد و جمع خود را جمع كرده با امير داذا « 1 » امير لشكر خراسان متفّق شد و ميان او و سلطان سنجر نيز جنگى واقع شده باز بركيارق هزيمت يافته به جرجان رفت و از جرجان به دامغان آمد . وفات ابو على يحيى بن عيسى بن جذلة « 2 » الطبيب صاحب كتاب منهاج كه جامع ادويه و اغذيه مفرده و مركبّه است و
هامش
( 1 ) . كامل : اميرداذ .
( 2 ) . كامل : جزلة .