نظام الملك بسيار است . ورود ملكشاه به بغداد در بيست و چهارم رمضان و مردن او در شب جمعه نيمهء شوّال سى و پنج روز بعد از كشته شدن نظام الملك . ملكشاه در سنه چهارصد و چهل و هفت متولّد شده بود نيكو صورت و بامعنى و ايّام او ايّام عدل و سكون و از حدود چين تا آخر شام و از اقاصى بلاد اسلام در شمال تا آخر بلاد يمن به اسم او خطبه مىخواندند و سلاطين روميّة الصغرى به او پيشكش مىدادند ، در عمارت بلاد و بذل اموال ملكشاه نهايت ساعى بود در بغداد مسجد جامع و در راه مكّه بركهها بساخت ميل او به شكار زياد بود . چون ملكشاه درگذشت زوجهء او تركان خواتون وفات او را مخفى داشت و اموال زياد به امرا بذل كرد و آنها را به اصفهان فرستاد و لشكريان را به اطاعت فرزند خود محمود سوگند داد و محمود در اين وقت چهار سال و هشت ماه داشت ، خلاصه در بغداد و بعضى جاهاى ديگر به اسم محمود خطبه خواندند و تاج الملك در خدمت تركان خواتون به مهام و تدبير مملكت مشغول شد و به اصفهان آمدند چون به اصفهان رسيدند بركيارق بن ملكشاه از اصفهان گريخت امّا عساكر نظاميّه از تركان خواتون و محمود پسرش جدا شده به بركيارق پيوستند و جهة اين تخلف اين بود كه با تاج الملك دشمن بودند زيرا كه مىدانستند او اسباب كشته شدن نظام الملك را فراهم آورده است ، خلاصه لشكرى تركان خواتون به جنگ بركيارق مامور نمود و در حوالى بروجرد فئتين جنگ گردند عساكر تركان خواتون منهزم شده بركيارق آنها را تعاقب كرد تا اصفهان و اين شهر را محاصره نمود و تاج الملك را كه در عسكر تركان خواتون بود دستگير نمود و مىخواست او را وزارت دهد امّا عساكر نظاميّه كه با او دشمن بودند بر سر او ريخته او را بكشتند تاج الملك صاحب فضايل كثيره بود در پنج سال به انتها رسيد . زلزله در كرد كوه . حريق در بغداد . اضطراب حاج عراق از خفاجه . ( اناطولى ) بعد از هفت سال هرج و مرج مملكت سلجوقى ايكنيم ( قونيه ) به دست قليج ارسلان پسر سلطان سليمان مىافتد .
اروپا - ( لهستان ) شروع جنگ پنجساله با روس و پروس .
[ سنه 486 هجرى - سنه 1093 مسيحى ]
آسيا - حركت كردن تنش « 1 » از دمشق به قصد جلوس به تخت ملكشاهى و اتفاق آقسنقر
هامش
( 1 ) . كامل : همهجا تتش .