[ سنه 12 هجرى - 633 مسيحى ]
آسيا - فرستادن ابى بكر خالد بن وليد را به عراق با ده هزار مرد - مصالحه اهل حيره با خالد برنه هزار درهم اين اوّل جزيه عجم است در اسلام - تاختن خالد تا جفر - مقاتله با سپاه عجم - قتل هرمز سردار عجم به دست خالد و هزيمت آنها - آمدن خالد تا موضع جسر اعظم بصره - فتح ابلّه - فرستادن اخبار فتوح با غنايم نزد ابى بكر ، اين وقعه بذات السّلاسل موسوم است ، چونكه قشون عجم يكديگر را به زنجير بسته بودند تا فرار نكنند - مقاتله خالد بن الوليد با عجم ثانيا در كنار شط - مغلوب شدن عجم - كشته شدن سرداران عجم بدين تفصيل : قار بن قريانس بدست معقل بن الاعشى ، انوشجان بدست عاصم ، قباد بدست عدى بن حاتم - و عدد مقتولين درين جنگ به سى هزار رسيد غير از غرقشدگان به شط ، و اسير و غنايم فراوان مسلمين را شد . و از اين اسرا ابو الحسن بصرى است كه نصرانى بوده . جزيه دادن اهلا فلاحين - اين مقاتله بوقعة الثّنى موسوم است - فرستادن اردشير سپاهى به سردارى اندرزغر و بهمن جاذويه به مقاتله عساكر اسلام - كمين آنها به ولجه بين بحيره و كسكر - مقاتلهء شديد خالد بن الوليد .
فرار عجم ، فرار اندرزغر و مردن او بعطش و اسير و غنايم بسيار مسلمين را شد .
امان دادن خالد اهل فلاحين را . اين مقاتله بوقعة الولجه موسوم است . اجتماع نصاراى عرب در اليس كنار فرات . ملحق شدن سردار عجم جابان به آنها . اطلاع خالد بن الوليد و مقاتله شديد خالد با آنها . انهزام نصارى و عجم كه عدد مقتولين آنها به هفتاد هزار رسيد . رفتن خالد از ألّيس به امغيشيا . خراب كردن امغيشيا .
تاراج مسلمين اموال و غنايم فراوان را ، و فرستادن خبر فتح با غنايم و اسرا نزد ابى بكر ، و تعريف ابو بكر از خالد . اين فتح بوقعة أليس موسوم است رفتن خالد بن الوليد از امغيشيا به حيره . كشتن خالد پسر آزاد به مرزبان حيره را با اصحابش به بادَقْلى كنار فرات . فرار مرزبان به شنيدن قتل پسرش . وفات اردشير . محاصره خالد قصور حيره را و