گويند در شهر شوّال ، و مباشر حفر خندق سلمان فارسى بود ، و حديث « السّلمان منّا اهل البيت » و اوّل نفاق مسلمين در حفر خندق ، و نازل شدن آيهء اذ يقول المنافقون الى اخر ، در اينموقع عدد نفوس مشركين ده هزار و مسلمين سه هزار ، مدّت محاصره يك ماه ، و منازعهء علّى بن ابيطالب عليه السّلام با عمرو بن عبدود و قتل عمرو به دست على ( ع ) . و نفاق انداختن نعيم بن مسعود اشجعى ما بين مشركين ، و وزيدن باد سرد سخت ، و خوف ابى سفيان و ساير رؤساى مشركين و فرار آنها به سمت مكّه . و حديث نبوى ( ص ) كه بعد از اين ما بسر مشركين خواهيم رفت نه آنها . غزوهء بنى قريظهء اول . قضاى نماز عصر كه با نماز عشاى شب خوانده شد . و قتل ششصد يا هفتصد نفر از يهود بنى قريظه در مدينه . و انتخاب نمودن حضرت رسول ( ص ) ريحانه بنت عمرو بن خنامة « 1 » را از اسراى بنى قريظه براى خود . وفات سعد بن معاذ . و اين سنه را سنة الزلازل مينامند . فكّ رسول الّه ( ص ) سلمان فارسى را از رقيّت مولاى او بچهل وقيه زر و سيصد نخيله . نزول آيهء تيمم .
خسوف قمر . نزول آيهء حجاب . وقوع زلزله در مدينه . نزول فرض حج . تزويج حضرت رسول ( ص ) جويريّه بنت حارث بن ابى ضرارا را .
اروپا - ابداع مذهب جديد عيسويان كه تنها به شخص عيسى ( ص ) كه پسر خداست و به هيأت بشريّت درآمده اكتفا كنند ، بر خلاف عقيدهء سابقشان كه به اقانيم ثلثه اب و ابن و روح معتقد بودند . و كشيش بزرگ سرژيوس معتقد به اينطريقه شد ، قيصر روم هم پيروى كرد و اين طريقه در انظار ساير ملل عيسويّه كفر است .
[ سنه 6 هجرى - سنه 627 مسيحى ]
آسيا - غزوهء بنى لحيان در جمادى الاولى . و مراجعت كردن مسلمين بى نيل مقصود ، غزوهء ذى قرددر اينسال . غزوهء بنى المصطلق در ماه شعبان ، كشته شدن مشركين و فتح مسلمين . و تزويج نمودن حضرت رسول ( ص ) بقولى جويرية بنت حارث بن ابى ضرار را كه رئيس اينطايفه است . و نزاع بين مهاجر و انصار در مراجعت از اين غزوه بواسطهء جهجاه نام از موالى عمر با سنان الجهنى الانصارى . درشت گفتن عبد اللّه بن ابّى بن سلول در اينمورد . تحريك انصار به ضديّت مهاجر . انتقال حضرت رسول ( ص ) از آن منزل بجهة رفع غايله . از واقعات اين سنه حديث افك و تهمتى است كه بر عايشه زده شده كه معروف است ، اين واقعه در مراجعت از
هامش
( 1 ) . در طبرى و طبقات ابن سعد « جنافة » .